Kasi ya mfumuko wa bei nchini Afrika Kusini iliongezeka mwezi Oktoba kama ilivyotarajiwa, lakini wachumi wengi bado wanaamini kuwa benki kuu itaacha viwango vya riba bila kubadilika katika uamuzi wake wa Alhamisi.
Takwimu za shirika la takwimu la nchi hiyo zinaonyesha kuwa mfumuko wa bei wa jumla wa bidhaa za walaji ulipanda hadi asilimia 5.2 kwa mwaka mwezi uliopita, kutoka asilimia 4.5 mwezi Septemba, hivyo kusogea mbali zaidi na lengo la benki kuu la asilimia 3. Kiwango hicho kililingana na makadirio ya kati ya wachumi waliohojiwa, ambao walitabiri kuwa ongezeko kubwa la bei ya petroli inayodhibitiwa na serikali mwezi Oktoba lingesukuma mfumuko juu.
Mfumuko wa bei katika sekta ya usafiri, unaojumuisha mafuta, ulipanda hadi asilimia 15.2 kutoka asilimia 10.8 mwezi Septemba, na kuwa mchangiaji mkubwa zaidi wa mfumuko wa jumla. Afrika Kusini huagiza kutoka nje sehemu kubwa ya mafuta yake, jambo linaloifanya iathirike kwa urahisi na mabadiliko ya bei za nishati duniani.
Tangu vita vya Iran vilipozuka mwishoni mwa Februari, benki kuu imepandisha kiwango chake cha riba ya msingi mara mbili, na Alhamisi itafanya uamuzi wake wa mwisho uliopangwa kwa mwaka 2026. Katika utafiti wa maoni ya wachumi uliofanywa kabla ya takwimu za Jumatano kutolewa, wachumi 24 walitabiri kuwa riba haitabadilika, huku watatu wakitarajia ongezeko jingine la pointi 25 za msingi (basis points).
Baada ya takwimu hizo kutoka, mchumi wa Standard Chartered, Razia Khan, alisema kuwa kiwango hicho kipya kilitokana kwa kiasi kikubwa na ongezeko la awali la bei za mafuta, na hakiwezekani kubadilisha mtazamo wa watunga sera. Alibainisha kuwa bei za mafuta ghafi zimeshuka mwezi huu na kwamba athari za ongezeko la awali la riba bado zinaendelea kupenya katika uchumi.
Shannon Bold wa Bureau for Economic Research naye alishikilia utabiri wake kuwa riba itabaki ilivyo, ingawa alisema huenda Kamati ya Sera ya Fedha ikagawanyika katika uamuzi wake.
Kwa upande wake, Johannes Khosa wa Nedbank alisema anatarajia ongezeko la riba la pointi 25 za msingi, akitaja hatari zinazoendelea za mfumuko wa bei kutokana na gharama za mafuta, kudhoofika kwa randi hivi karibuni, na shinikizo la bei za vyakula linalohusishwa na hali ya hewa ya El Niño.
Comments
0