Rubani Msaidizi wa FlyDubai Anayetuhumiwa Kumshambulia Nahodha Aliwahi Kuzuiwa Kurusha Ndege Nchini Oman

Rubani msaidizi wa shirika la ndege la FlyDubai, anayetuhumiwa kumshambulia nahodha wake wakati wa safari iliyokuwa ikielekea Tel Aviv, aliwahi kupigwa marufuku kurusha ndege nchini Oman kutokana na wasiwasi kwamba alikuwa amekumbatia mitazamo ya itikadi kali. Hayo ni kwa mujibu wa mtu anayefahamu suala hilo.

Marufuku ya Oman na Maswali Kuhusu Ukaguzi

Licha ya zuio hilo la Oman, chanzo hicho kilisema rubani huyo baadaye aliajiriwa na FlyDubai, shirika lenye makao yake makuu mjini Dubai. Bado haijabainika ni kwa kiwango gani historia yake ilichunguzwa kabla ya kujiunga na shirika hilo.

Gazeti la The Wall Street Journal ndilo lililokuwa la kwanza kuripoti kuhusu marufuku hiyo ya Oman. Taarifa hiyo imeibuka wakati mamlaka zikichunguza tukio lililolazimisha ndege aina ya Boeing 737, iliyokuwa imebeba watu 182, kutua kwa dharura mjini Tabuk, Saudi Arabia. Tukio hilo limeibua maswali kuhusu usalama wa usafiri wa anga na taratibu za ukaguzi, huku wachunguzi wakijaribu kubaini kilichotokea ndani ya chumba cha marubani.

Uchunguzi Unaoongozwa na Falme za Kiarabu

Mamlaka za Falme za Kiarabu (UAE) ndizo zinazoongoza uchunguzi, ingawa wachunguzi wa Israel nao wanashiriki, kwa mujibu wa afisa mmoja anayefahamu suala hilo. Afisa huyo alisema bado haijawa wazi iwapo mshambuliaji alikuwa akishirikiana na kundi kubwa zaidi, na akaongeza kuwa kwa sasa hakuna ushahidi unaohusisha tukio hilo na Iran.

Viongozi Watoa Kauli Tofauti

Rais wa Marekani Donald Trump alisema taarifa za awali alizopokea zinaashiria uwezekano wa uhusiano kati ya shambulio hilo na Tehran, ingawa hakutoa maelezo zaidi. Alionya kuwa Marekani itajibu kwa nguvu iwapo itabainika kuwa maajenti wa Iran walihusika.

Waziri Mkuu wa Israel Benjamin Netanyahu amemwelezea rubani huyo msaidizi kuwa alipitia “mchakato wa kuwa na itikadi kali za Kiislamu,” lakini hajatoa ushahidi wowote kuthibitisha dai hilo. Kwa upande wake, mshauri mwandamizi wa masuala ya kidiplomasia wa UAE, Anwar Gargash, aliliita tukio hilo “kitendo hatari cha kigaidi” na akampongeza nahodha kwa kuzuia maafa makubwa zaidi.

Nahodha Asimulia Mapambano ya Kuokoa Maisha

Nahodha wa ndege hiyo, Smit Machchhar, alijeruhiwa katika tukio hilo na baadaye alihamishwa kutoka Saudi Arabia hadi UAE, ambako anaendelea kupata nafuu katika hospitali moja mjini Abu Dhabi. Katika mazungumzo ya video yaliyorushwa kwenye televisheni na Waziri Mkuu wa India Narendra Modi, Machchhar alisema alikuwa akipigania maisha yake baada ya kushambuliwa ndani ya chumba cha marubani.

“Nilikuwa na majeraha mengi sana. Nilikuwa nimeanguka. Nilikuwa nikipigania maisha yangu. Wakati fulani, niligundua kuwa kama nisingeinuka … basi abiria wangepoteza maisha yao.”

Ndege Yashuka Ghafla Angani

Wachunguzi wanaendelea kuunda upya mwenendo wa safari hiyo, baada ya ndege kushuka ghafla hadi takriban futi 16,600 zaidi ya saa mbili tangu safari ianze. Abiria mmoja aliyekuwa ameketi karibu na sehemu ya mbele ya ndege alisema abiria walisikia sauti za purukushani ndani ya chumba cha marubani muda mfupi kabla ndege haijaanza kushuka kwa kasi.

Baadaye ndege ilipanda hadi takriban futi 21,725, kisha ikashuka tena hadi karibu futi 15,000, ambako ilibaki hadi ilipotua salama.

Abiria Daniel Schlichter alisema kushuka huko kulikuwa kwa kutisha, hasa kwa watoto waliokuwa ndani ya ndege. “Moja ya mambo ambayo sitayasahau kamwe ni kelele za watoto. Niliweza kusikia watoto wakipiga kelele, ‘Hatutaki kufa! Hatutaki kufa!’”

Abiria Wamdhibiti Rubani Msaidizi

Hatimaye nahodha alifanikiwa kufungua mlango wa chumba cha marubani, na hivyo kuwaruhusu abiria kuingia na kumdhibiti rubani huyo msaidizi. Abiria walimshikilia sakafuni ndani ya ndege na kumfunga mikono kwa kutumia vipokea sauti vya masikioni (headphones), huku nahodha aliyejeruhiwa akipatiwa matibabu na daktari wa meno aliyekuwa safarini.

Ndege hiyo ilikuwa na abiria 174 na wafanyakazi wanane, wengi wao wakiwa raia wa Israel.

Safari Kati ya UAE na Israel Zasitishwa

Kufuatia shambulio hilo, UAE imesitisha safari za ndege kwenda Israel, hatua iliyovuruga usafiri kati ya nchi hizo mbili. Tangu wakati huo, Israel na UAE zimeandaa safari maalum za kuwarejesha nyumbani abiria waliokwama UAE baada ya huduma za kibiashara kusitishwa. Ndege ya kwanza ya kuwarejesha iliondoka UAE usiku wa Ijumaa na kutua Tel Aviv muda mfupi baada ya saa saba usiku.

Dubai ilikuwa imekuwa kivutio maarufu kwa wasafiri wa Israel tangu Israel na UAE zilipoanzisha uhusiano wa kidiplomasia mwaka 2020 chini ya Mikataba ya Abraham (Abraham Accords).