Afrika Kusini Yasema Iko Tayari Kuendelea na Mazungumzo na Marekani Licha ya Mzozo wa Viza

Waziri wa Mambo ya Nje wa Afrika Kusini, Ronald Lamola, alisema Ijumaa kuwa nchi yake bado iko tayari kufanya mazungumzo na Marekani kuhusu masuala yanayozozaniwa, zikiwemo kanuni zinazowataka wawekezaji wa kigeni kuzingatia ajira na umiliki kwa watu weusi, ingawa Pretoria ilishtushwa na vikwazo vya viza vilivyotangazwa na Marekani wiki iliyopita.

Mazungumzo Yalikuwa Yakipiga Hatua

Kwa mujibu wa Lamola, mataifa hayo mawili yalikuwa yakijadili, miongoni mwa mambo mengine, namna ya kuzipokea kampuni mpya za Marekani katika sekta ya madini ya Afrika Kusini, na mazungumzo hayo yalikuwa yakisonga mbele.

Hata hivyo, Waziri wa Mambo ya Nje wa Marekani, Marco Rubio, alitangaza vikwazo vya viza kwa raia wa Afrika Kusini, akitaja wasiwasi kuhusu sheria na sera za nchi hiyo. Hakubainisha ni nani hasa atakayeathiriwa na marufuku hiyo.

Mlango wa Mazungumzo Bado Uko Wazi

Akihojiwa pembezoni mwa Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, Lamola alisema: “Afrika Kusini inabaki wazi kujadiliana na utawala wa Marekani kuhusu masuala yote ambayo wameyaweka mezani.”

“Sisi ni washirika wanaotabirika na wa kuaminika, na tunaiona Marekani kama mshirika muhimu wa kimkakati,” aliongeza.

Hakuna Nia ya Kulipizana Kisasi

Ingawa Afrika Kusini imekosoa vikwazo hivyo vipya vya viza, Lamola alisema Pretoria haitaki “vita vya kulipizana kisasi” na Washington kuhusu suala hilo, kutokana na umuhimu wa uhusiano wa kiuchumi kati ya pande hizo mbili. Hata hivyo, alieleza kuwa utawala wa sasa wa Marekani hautabiriki.

“Huwezi kuwa na uhakika wa jambo lolote na utawala uliopo sasa, na si Pretoria pekee. Nadhani nchi zote duniani, marafiki na maadui wa Marekani, zinauona hivyo hivyo,” alisema.

Masuala Mengine Yanayozozaniwa

Utawala wa Rais Donald Trump umeikosoa Afrika Kusini kuhusu masuala kadhaa, zikiwemo hatua zinazolenga kushughulikia ukosefu wa usawa wa kirangi, ambazo Trump anadai zinawaumiza wakazi weupe wa taifa hilo la Afrika. Washington pia inaishinikiza Pretoria kuhusu sera zake za mageuzi ya ardhi.

Lamola aliuita mpango wa Washington wa kuwapa makazi mapya Waafrikana weupe (Afrikaners) kuwa mpango “unaozingatia rangi”, na akahoji kutambuliwa kwao kama wakimbizi, akibainisha kuwa baadhi yao wameendelea kuitembelea Afrika Kusini baada ya kuondoka. Hata hivyo, alisema Pretoria haitawazuia wala kuingilia raia wake wanaochagua kujiunga na mpango huo.

Kesi ya Mauaji ya Kimbari Dhidi ya Israel

Suala jingine linaloibua mvutano ni kesi ya mauaji ya kimbari ambayo Afrika Kusini imeifungua dhidi ya Israel katika Mahakama ya Kimataifa ya Haki (ICJ). Lamola alisema kesi hiyo “lazima ijisimamie yenyewe” na inapaswa kuamuliwa na mahakama, huku sheria za kimataifa zikitumika kama “kisawazishi miongoni mwa mataifa, makubwa na madogo.”

Mustakabali wa Uhusiano Uko Mikononi mwa Washington

Baada ya vikwazo vya viza kutangazwa Septemba 15, balozi wa Marekani nchini Afrika Kusini alisema hiyo ilikuwa “hatua ya kwanza tu katika mfululizo wa hatua za kuongeza shinikizo” na kwamba muda wa mazungumzo yasiyo na mwisho ulikuwa umekwisha.

“Ikiwa huwezi kufanya mazungumzo na unataka kutangaza kuwa mazungumzo yamefikia mwisho, basi uko kwenye taaluma isiyo sahihi — wewe si mwanadiplomasia,” Lamola alisema, akiongeza kuwa ni Washington pekee inayojua iwapo uhusiano huo utarejea katika hali yake.