Shirika la Afya Duniani (WHO) kwa kushirikiana na Kituo cha Ubunifu na Maendeleo ya Uandishi wa Habari (CJID) limezindua mpango mkubwa wa vyombo vya habari unaolenga kuimarisha uandishi wa habari za usalama barabarani barani Afrika. Hatua hii inakuja wakati ajali za barabarani zikiendelea kugharimu maisha ya takriban watu 250,000 kila mwaka barani humo.
Mpango huo ulizinduliwa siku ya Jumanne mjini Abuja wakati wa jukwaa la siku tatu la vyombo vya habari vya Afrika kuhusu usalama barabarani. Jukwaa hilo liliwakutanisha wahariri, waandishi wa habari, watengenezaji wa maudhui na wataalamu wa usalama barabarani kutoka nchi kadhaa za Afrika.
Washiriki ishirini kutoka Ethiopia, Kenya, Nigeria, Afrika Kusini na Uganda wanahudhuria jukwaa hilo, wakiwemo wawakilishi wa BBC, AFP, Deutsche Welle, Xinhua, AllAfrica, Premium Times, Nation Media na Shirika la Utangazaji la Afrika Kusini (SABC).
Kwa mujibu wa WHO, Kanda ya Afrika inachangia takriban moja ya tano ya vifo vyote vya ajali za barabarani duniani, ingawa ina asilimia tatu tu ya magari yaliyosajiliwa duniani. Tofauti na mwelekeo wa dunia, vifo vya barabarani vinaendelea kuongezeka katika kanda hiyo. Nigeria inaongoza kwa idadi ya vifo vya ajali za barabarani katika Kanda ya Afrika, ikirekodi zaidi ya vifo 36,000 kila mwaka.
Mwakilishi wa WHO nchini Nigeria, Dkt. Pavel Ursu, alisema lengo la mpango huo ni kuziba pengo kati ya ushahidi wa kisayansi na namna ajali za barabarani zinavyoripotiwa katika vyombo vya habari. “Hili ni kuhusu kuziba pengo kati ya sayansi na simulizi. Ni kuhusu kurekebisha mitazamo potofu kuhusu janga la kiafya la dharura linaloweza kuzuilika, na kuchochea uwajibikaji kwa hatua zinazookoa maisha,” Ursu alisema.
Alieleza kuwa viongozi wa vyombo vya habari wana uwezo wa kuathiri mijadala ya umma na kusaidia kupitishwa kwa sera zinazoweza kupunguza vifo na majeraha makubwa barabarani. WHO ilibainisha kuwa mara nyingi habari huangazia ajali moja moja, huku zikipuuza sababu pana kama miundombinu isiyo salama, sheria zisizotosheleza, mwendo usiofaa na usimamizi dhaifu wa sheria.
Jukwaa hilo linatarajiwa kufungua njia ya kuandaliwa kwa miongozo ya kwanza kabisa ya vyombo vya habari kuhusu usalama barabarani barani Afrika. Miongozo hiyo inalenga kuhimiza uandishi unaozingatia ushahidi na kuchochea shinikizo la umma kwa sera zinazoweza kuzuia vifo na majeraha makubwa barabarani. Inatarajiwa kukamilika ifikapo katikati ya mwaka 2027.
Miongozo hiyo itajengwa juu ya mfumo wa Mifumo Salama (Safe Systems), unaotambua kuwa watumiaji wa barabara wanaweza kufanya makosa, na unaolenga kuhakikisha mifumo ya usafiri inaundwa kwa namna ambayo makosa hayo hayasababishi vifo au majeraha makubwa.
Mkuu wa Kitengo cha WHO cha Kuzuia Ghasia na Majeraha, Dkt. Nhan Tran, alisema mfumo huo unahusu “kujenga mitaa salama kwa ajili ya watu, si kwa magari yanayokwenda kasi.” Aliongeza kuwa usalama barabarani unapaswa kupewa kipaumbele katika usanifu wa mifumo ya usafiri kwa sababu makosa ya binadamu hayawezi kuondolewa kabisa.
Afisa Mtendaji Mkuu wa CJID, Dapo Olorunyomi, alisema maamuzi ya kihariri yanaweza kuamua iwapo ajali za barabarani zinaeleweka kama majanga ya mtu mmoja mmoja tu au kama kushindwa kwa sera za umma kwa upana wake. Alisema ushirikiano huo utasaidia kuweka kiwango cha uandishi unaozingatia ushahidi kote Afrika, huku vyombo vya habari vikipewa nafasi kubwa zaidi ya kuziwajibisha mamlaka.
Mpango huo unaofadhiliwa na Bloomberg Philanthropies unaendeleza programu ya kimataifa ya WHO ya uandishi wa habari za usalama barabarani, ambayo tayari imewapa mafunzo zaidi ya waandishi 5,000 katika nchi zenye viwango vya juu vya vifo vya barabarani. WHO ilisema kuboreshwa kwa usalama barabarani kutasaidia pia malengo ya afya ya umma na ya tabianchi kupitia miundombinu salama zaidi, mwendo unaofaa na usafiri wa umma wenye ubora.
Comments
0