Viongozi wa Marekani, China na Urusi wamepanga kufanya mkutano wa pande tatu ambao haujawahi kushuhudiwa, Alhamisi ijayo, pembeni mwa mkutano wa kilele wa Ushirikiano wa Kiuchumi wa Asia na Pasifiki (APEC) unaofanyika Shenzhen, China. Ajenda kuu zinatarajiwa kuwa upunguzaji wa silaha za nyuklia na vita vya Iran.
Ikulu ya Marekani ilithibitisha mpango huo Ijumaa, na Kremlin ikautangaza Jumamosi. Mkutano huo utawakutanisha Rais wa Marekani Donald Trump, Rais wa China Xi Jinping na Rais wa Urusi Vladimir Putin.
Itakuwa mara ya kwanza kwa viongozi wa mataifa matatu yenye nguvu kubwa zaidi za nyuklia duniani kukutana pamoja. Hata hivyo, wachambuzi wanasema matumaini ya mafanikio makubwa ni madogo, na kwamba mkutano huo huenda ukawa na uzito zaidi wa kiishara kuliko matokeo halisi.
Mkutano huu unakuja wakati ambapo uhusiano kati ya nchi hizo tatu ni mgumu, huku Washington ikiendelea kushirikiana na Beijing na Moscow kila mmoja kivyake licha ya tofauti kubwa zilizopo.
Trump ameimarisha uhusiano wake na Xi tangu walipofikia makubaliano ya kusitisha mzozo wa kibiashara mwaka jana, ingawa bado wanatofautiana kuhusu vita vya Marekani dhidi ya Iran na mivutano mingine kati ya mataifa hayo mawili yenye uchumi mkubwa.
Pia amejaribu kuboresha uhusiano na Putin, hata wakati Urusi ikiendelea na vita vyake vya karibu miaka mitano dhidi ya Ukraine na kuimarisha ushirikiano wake wa kijeshi, kiintelijensia na kidiplomasia na Iran.
Rais huyo wa Marekani amesema mkutano huo utatoa nafasi ya kujadili vita na Iran pamoja na azma yake ya kufikia makubaliano ya pande tatu kuhusu hifadhi za silaha za nyuklia.
Hata hivyo, afisa mwandamizi wa Marekani aliyezungumza na waandishi wa habari kwa sharti la kutotajwa jina alisema Trump anakusudia kujadili vita vya Iran na Xi pamoja na Putin, lakini ataepuka kugusia mzozo wa Ukraine.
Mkutano huo unafanyika miezi kadhaa baada ya kumalizika kwa mkataba wa mwisho wa kudhibiti silaha za nyuklia kati ya Washington na Moscow. Mkataba wa New START ulimalizika Februari, na hivyo kuondoa vikwazo kwa hifadhi mbili kubwa zaidi za silaha za nyuklia duniani kwa mara ya kwanza katika zaidi ya nusu karne.
Kabla ya mkataba huo kumalizika, Urusi ilipendekeza uongezwe muda kwa mwaka mmoja zaidi, lakini Trump alikataa pendekezo hilo na badala yake akataka makubaliano “mapya, yaliyoboreshwa na ya kisasa” ambayo yangeihusisha pia China.
Afisa huyo wa Marekani alisema mkutano huo umekusudiwa kuwa “mwanzo wa, kwa matumaini, mazungumzo” kuhusu upunguzaji wa silaha za nyuklia, ambao unaweza kuzaa majadiliano yenye tija siku zijazo. Hata hivyo, aliongeza kuwa hakuna makubaliano yoyote yanayotarajiwa kutangazwa katika mkutano huo.
Ushiriki wa China katika makubaliano yoyote ya silaha za nyuklia bado hauna uhakika, kutokana na tofauti kubwa kati ya hifadhi yake na zile za Marekani na Urusi. Kwa mujibu wa makadirio ya Pentagon, China ina vichwa vya nyuklia zaidi ya 600, ikilinganishwa na zaidi ya 5,000 vinavyomilikiwa na kila moja ya Marekani na Urusi.
Beijing imeonyesha hamu ndogo ya kujadili mkataba wa kudhibiti silaha za nyuklia, kwa kuwa hifadhi yake ni ndogo kwa kiasi kikubwa ikilinganishwa na ya mataifa hayo mawili. Akikiri ugumu wa kuishawishi China kushiriki, afisa huyo wa Marekani aliuelezea mkutano huo kama fursa kwa Beijing “kupiga hatua … hadi kwenye meza ya watu wazima” katika suala lenye umuhimu wa kimataifa.
Comments
0