Vikosi vya serikali ya Yemen vimetangaza Jumapili kuwa vinajiondoa kutoka eneo lililo karibu na Mlango-Bahari wa Bab el-Mandeb ili kuelekeza nguvu katika kulinda ngome yao kuu mjini Aden. Hatua hiyo ni pigo kubwa kwa kampeni inayoungwa mkono na Saudi Arabia dhidi ya waasi wa Houthi wanaoegemea Iran.
Tangazo hilo linaonekana kuhitimisha mashambulizi ya kujibu ya serikali yaliyodumu kwa wiki sita, yaliyolenga kurejesha udhibiti wa pwani iliyo karibu na mlango wa Bahari ya Shamu. Houthi waliiteka pwani hiyo mwezi Septemba katika msako wa kasi uliobana mauzo ya mafuta nje ya nchi.
Kujiondoa huko kunaongeza uwezekano wa Houthi kusonga zaidi kuelekea Aden, na kunaonyesha changamoto inayoikabili Saudi Arabia katika juhudi za kuzuia mashambulizi ya ndege zisizo na rubani (drones) na makombora ya Houthi dhidi ya ufalme huo. Vikosi vya serikali vimekuwa na makao yake Aden, katika pwani ya kusini, tangu mwaka 2015 baada ya Houthi kuuteka mji mkuu Sanaa.
Ushindi wa Houthi katika Yemen pamoja na mashambulizi yao dhidi ya Saudi Arabia na meli za Bahari ya Shamu katika miezi ya hivi karibuni yameimarisha nafasi ya Iran katika mzozo mpana wa Mashariki ya Kati ulioanzishwa na Marekani na Israel mwezi Februari.
Katika taarifa yake, kikosi kikuu cha kijeshi kinachopigania serikali ya Yemen upande wa kusini wa nchi kilisema: “Vikosi vya Kijeshi vya Kusini vinatangaza utekelezaji wa operesheni ya kupanga upya vikosi vyake kutoka Uwanja wa Ndege wa Dhubab na eneo la Bab el-Mandeb, magharibi mwa Mkoa wa Taiz.”
“Hatua hii inachukuliwa kwa kuzingatia kipaumbele cha kulinda mji mkuu, Aden, na mikoa jirani, pamoja na kuimarisha mistari ya mbele ya mapigano na kukabiliana na vitisho vilivyopo.”
Hakukuwa na majibu ya haraka kutoka kwa Houthi wala kutoka Saudi Arabia, mshirika mkuu wa kimataifa wa serikali ya Yemen.
Vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Yemen vilivyodumu kwa muongo mmoja, ambavyo vilikuwa vimetulia tangu mwaka 2022, vililipuka upya ghafla majira haya ya kiangazi kama athari ya mzozo wa Iran. Houthi walisonga kwa kasi na kuiteka pwani ya Bahari ya Shamu pamoja na Mlango-Bahari wa Bab el-Mandeb unaodhibiti njia ya kuingia baharini humo, huku wakizingira vikosi vya serikali katika mji wa Taiz, mji wa tatu kwa ukubwa nchini, ulio milimani juu ya njia ya kuelekea Aden.
Mwezi uliopita, mashambulizi ya serikali yakiungwa mkono na Saudi Arabia yalirejesha haraka maeneo muhimu kuzunguka mlango-bahari huo, hasa Dhubab, lakini yalishindwa kuwafurusha kabisa Houthi kutoka eneo hilo au kuurejesha mji wa al-Mocha ulio kaskazini zaidi kando ya pwani.
Houthi walijibu kwa kuongeza mashambulizi ya drones na makombora dhidi ya Saudi Arabia, wakisimamisha safari za ndege kwa kushambulia viwanja vyake vikuu vya ndege, na kuyatia hofu masoko ya nishati duniani kwa kulenga vituo vya nishati. Pia walipiga hatua kubwa katika maeneo ya milimani kaskazini mwa Aden, wakiutenga mji wa Taiz mwanzoni mwa Oktoba na kuongeza shinikizo kwa muungano wa vikosi mbalimbali vinavyopigania serikali inayotambuliwa kimataifa.
Kwa mujibu wa vyanzo vya kijeshi vya Yemen, karibu na Bab el-Mandeb vikosi vya serikali vimehamia al-Suqyah, kusini kidogo mwa Dhubab na kilomita 150 (maili 95) magharibi mwa Aden, lakini bado vinajaribu kuwaondoa Houthi kutoka maeneo ya pwani yaliyo jirani.
Katika maeneo ya milimani kusini mwa Taiz, Houthi wamejiweka nje kidogo ya wilaya ya Tur al-Bahah katika mkoa wa Lahj, takriban kilomita 80 (maili 50) kutoka Aden. Vyanzo hivyo vilisema mafanikio ya Houthi kuzunguka Taiz, ambao umegeuka kuwa uwanja mkali zaidi wa vita hivyo, ndiyo yaliyodhoofisha kampeni ya serikali kuzunguka Bab el-Mandeb.
Mapigano bado yanazidi kuzunguka eneo la magharibi la Taiz, huku hali ya kibinadamu ikiendelea kuwa mbaya. Mji huo, unaohifadhi takriban nusu ya watu 300,000 waliokimbia makazi yao kote Yemen kutokana na mapigano ya hivi karibuni, bado umezingirwa. Misaada haiwezi kuingia, na raia hawawezi kutoka.
Wakati huo huo, Kamati ya Kimataifa ya Msalaba Mwekundu (ICRC) ilisema Jumapili kuwa Houthi wamewaachilia wafungwa 600.
Comments
0