Ujumbe wa Kulinda Amani wa UN Sahara Magharibi Wafikia Mwisho Baada ya Miaka 35

Ujumbe wa Umoja wa Mataifa (UN) wa kulinda amani katika eneo la Sahara Magharibi, uliodumu kwa miaka 35, unafikia tamati baada ya Baraza la Usalama kushindwa kuongeza muda wa mamlaka yake, Katibu Mkuu wa UN alitangaza Jumapili. Morocco, inayodai eneo hilo kuwa sehemu ya ardhi yake, imeukaribisha uamuzi huo, huku wapinzani wake wa Polisario Front, wanaoungwa mkono na Algeria, wakieleza wasiwasi.

Historia ya Mgogoro

Polisario Front imekuwa ikipigania taifa huru la Sahara Magharibi tangu Hispania, mtawala wa zamani wa kikoloni, kuondoka mwaka 1976. Ujumbe wa kulinda amani unaojulikana kama MINURSO umekuwepo katika eneo hilo tangu makubaliano ya kusitisha mapigano yaliyosimamiwa na UN mwaka 1991.

Mbali na kufuatilia usitishaji huo wa mapigano, MINURSO ilipewa jukumu la kuandaa kura ya maoni, ambayo haijawahi kufanyika kutokana na mivutano kuhusu nani anastahili kupiga kura.

Hatua ya Kufunga Ujumbe

Katibu Mkuu wa UN, Antonio Guterres, alisema katika taarifa yake kwamba Novemba 1 ingeashiria kuanza kwa “awamu ya kufunga shughuli” za ujumbe huo, ambapo mali zake zitasafirishwa kurudi katika nchi zilizochangia wanajeshi.

Mvutano Ndani ya Baraza la Usalama

Kufungwa kwa ujumbe huo kunakuja mwaka mmoja baada ya Baraza la Usalama kupitisha azimio lililoandaliwa na Marekani, lililoukubali mpango wa Rabat wa kulipa eneo hilo mamlaka ya kujitawala chini ya utawala wa Morocco kama suluhisho “linalowezekana zaidi” kwa mgogoro huo.

Mwaka huu, Urusi, iliyojizuia kupiga kura mwaka jana, ilitumia kura ya turufu kuzuia azimio jingine lililoungwa mkono na Marekani, ambalo lingeimarisha upendeleo wa UN kwa mpango wa Morocco huku likipunguza ukubwa wa kikosi cha kulinda amani. Baraza hilo kisha likalikataa azimio shindani la Urusi, na hivyo kuuacha ujumbe huo umalizike bila mamlaka mapya.

Morocco Yaona Fursa

Waziri wa Mambo ya Nje wa Morocco, Nasser Bourita, aliviambia vyombo vya habari vya serikali kwamba kutajwa kwa kura ya maoni katika ujumbe huo, yaani herufi “R” katika jina lake, ni “jambo lililopitwa na wakati.” Alisema Rabat ilikuwa imejulishwa kuwa Urusi ingezuia azimio lililoandaliwa na Marekani, lakini iliiona hali hiyo kama “fursa ya kupitia upya baadhi ya kanuni za mchezo.”

Awali, ikulu ya kifalme ya Morocco ilisema kutoongezwa kwa muda wa ujumbe huo ni “hatua muhimu” kuelekea kuliondoa suala la Sahara Magharibi katika mjadala wa Baraza la Usalama.

Algeria na Polisario Walalamika

Jumamosi, Wizara ya Mambo ya Nje ya Algeria ilieleza “masikitiko makubwa” kuhusu kutoongezwa kwa muda wa ujumbe huo, ikilaumu “upendeleo uliopitiliza” wa Marekani kwa msimamo wa Morocco. Kwa upande wake, Polisario ilisema katika taarifa kuwa ina “wasiwasi kuhusu mkwamo katika kikao cha Baraza la Usalama.”