"Where Africa Comes to Stay Informed."
US Edition
"Where Africa Comes to Stay Informed."
Bondia gwiji Mike Tyson amefunguka kuhusu kumbukumbu za kusikitisha za utotoni mwake, akieleza kuwa alishuhudia marehemu mama yake akijihusisha na biashara ya ngono wakati alipokuwa akikua katika familia iliyogubikwa na umasikini, unyanyasaji na maisha yasiyo na utulivu.
Katika filamu mpya ya kumbukumbu (documentary) ya Netflix yenye sehemu nne, “TYSON,” bingwa huyo wa zamani wa uzito wa juu anazungumzia uhusiano wake tata na mama yake, Lorna Mae Smith Tyson, aliyefariki dunia Tyson akiwa na umri wa miaka 16 tu.
“Mama yangu alikuwa mfanyabiashara ya ngono, kahaba, mwite vyovyote utakavyo,” Tyson anasema katika filamu hiyo, kwa mujibu wa gazeti la The Mirror. “Niliona hilo. Nililiona kwa macho yangu mwenyewe. Nilikuwa kitandani pamoja naye.”
Tyson, ambaye sasa ana umri wa miaka 60, pia anasimulia jinsi alivyoshuhudia ukatili wa majumbani na kupigwa na mama yake mwenyewe.
“Nimeona mapigano mengi ya kikatili… Nakumbuka mama yangu akipigana na mpenzi wake. Nilimwona akimpiga. Alimng’oa meno, kisha nikamwona akimchoma kwa maji ya moto yanayochemka. Mama yangu alikuwa mkali sana. Alinipiga kwa kitu chochote, waya wa umeme, chupa ya pombe, chochote.”
Hata hivyo, awali Tyson alieleza mfuatano tofauti wa matukio kuhusu maji hayo ya moto. Katika mahojiano na gazeti la The Guardian mwaka 2014, alikumbuka kuwa mama yake ndiye aliyemmwagia mpenzi wake maji yanayochemka baada ya mwanaume huyo kumng’oa jino.
Mbali na kumbukumbu hizo za kuumiza, mama yake Tyson naye alikuwa na historia tata. Kwa mujibu wa kitabu cha wasifu cha mwaka 2025 cha Mark Kriegel, “Baddest Man: The Making of Mike Tyson,” Lorna aliwahi kuwa na ndoto ya kuwa mwalimu na alisoma elimu ya juu. Pia alifanya kazi kama mlinzi wa gereza katika Women’s House of Detention mjini Manhattan, na baadaye kama msaidizi wa muuguzi.
Lorna aliwalea Mike na ndugu zake wakubwa, Rodney na Denise, katika hali ngumu ya kifedha. Baada ya kupoteza makazi ya kudumu huko Bedford-Stuyvesant, familia hiyo ilihama hapa na pale ndani ya Brooklyn kabla ya kutulia Brownsville.
Tyson pia anamwelezea mwanaume aliyemfahamu kama baba yake, Jimmy Kirkpatrick, kuwa alikuwa “kuwadi,” na kuongeza, “Kuwadi aliyekuwa mteja. Alikuwa mteja zaidi kuliko kuwadi… Mama yangu alimtumia.” Kirkpatrick aliiacha familia Tyson akiwa bado mdogo, na kumwachia Lorna mzigo mkubwa wa kulea watoto watatu.
Matatizo ya utotoni mwa Tyson hatimaye yalimsababishia kukamatwa mara kwa mara; kufikia umri wa miaka 13, alikuwa amekamatwa mara 38. Mikono ya mfumo wa haki kwa watoto ilimfikisha katika shule ya Tryon School for Boys.
“Huko ndiko wanakoenda watoto wote wabaya wanaoua watu, waliofanya uhalifu mbaya,” Tyson anakumbuka, akiwaelezea wanafunzi wa kituo hicho kama “Wawindaji wakuu.”
Akiwa huko, mshauri Bobby Stewart aliona kipaji chake cha ndondi na kumtambulisha kwa mkufunzi maarufu Cus D’Amato, ambaye baadaye alimkaribisha kijana huyo kuishi nyumbani kwake kaskazini mwa jimbo la New York.
Ingawa Lorna alimruhusu Tyson kujihusisha na ndondi, filamu hiyo inaonyesha kuwa alishindwa kuelewa kujiamini kwake kupya.
“Hakuwahi kusikia maneno kama haya kutoka kwangu kabla… Alisema, ‘Siku zote kuna mtu aliye bora zaidi.’ Nikasema, ‘Ndiyo, sawa kabisa, Mama. Mimi ndiye yule mtu unayemzungumzia ambaye siku zote ni bora kuliko mwingine…’ Hakunipenda tena baada ya hapo. Alidhani kuna kitu hakiko sawa. Hakuelewa kujiamini kote huku, ari yote hii ilitoka wapi.”
Lorna alifariki kwa saratani mwaka 1982, kabla Tyson hajawa bondia wa kulipwa, na D’Amato akawa mlezi wake kisheria. “Mama yangu hakuwahi kupata nafasi ya kuniona nikipigana,” Tyson anasema. “Ilikuwa ngumu tu, kwa sababu nilikuwa nikizungumza naye na ghafla, bum, amefariki.”
Miaka mingi baadaye, Tyson bado anatafakari umbali wa kihisia uliokuwepo kati yao na kibali ambacho hakuwahi kukipata. Katika mahojiano yake ya awali na The Guardian, alikiri kuwa mama yake hakuwahi kuamini kikamilifu ndoto zake za ndondi, hata pale wengine walipotambua kipaji chake.
Licha ya machungu hayo, Tyson anasema sasa ana mtazamo tofauti kuhusu maisha yake ya zamani. Netflix imethibitisha kuwa “TYSON,” inayoongozwa na Floyd Russ, itaanza kuonyeshwa Oktoba 13, 2026. Tyson ameeleza kurejea maisha yake kama “safari yenye changamoto, lakini yenye ukaribisho mkubwa,” akiitazama “kupitia lenzi ya tafakari ya ukuaji na ukomavu wangu.”
Akizungumza na jarida la People katika mahojiano yake ya hivi karibuni, Tyson alieleza, “Kila kitu kilichokuwa, kwa kusema hivyo, ‘hasi,’ kiligeuka kuwa chanya kwangu. Ninashukuru sana kwa yote kwa sababu yalinifanya kuwa mtu bora zaidi.”
Comments
0