Tanzania Inakaribia Kukamilisha Mkataba wa Dola Bilioni 42 wa Gesi Asilia (LNG), Asema Waziri wa Fedha

Tanzania inatarajia kukamilisha mikataba ya miradi mikubwa ya uwekezaji katika miezi ijayo, ikiwemo mradi wa gesi asilia iliyoyeyushwa (LNG) wa dola bilioni 42 ambao maafisa wanaamini utachochea uwekaji viwanda nchini, Waziri wa Fedha Khamis Mussa Omar aliiambia Reuters.

Hatua Kubwa Zaidi kwa Nishati Afrika Mashariki

Ukiongozwa na kampuni za Equinor na Shell, mradi wa LNG ni sehemu ya jitihada pana za kuifanya Afrika Mashariki kuwa kitovu kikubwa cha nishati — sambamba na mipango ya Uganda ya kusafirisha mafuta yake kwa mara ya kwanza kupitia bandari ya Tanga nchini Tanzania mwanzoni mwa 2027. Mradi huo unatarajiwa kufungua akiba ya futi za ujazo trilioni 47.13 za gesi asilia, huku Exxon Mobil, Pavilion Energy, Medco Energi na Shirika la Maendeleo ya Petroli Tanzania (TPDC) la serikali likiwa miongoni mwa washirika.

Karibu Kusainiwa

Maafisa walikuwa wametarajia mkataba wa LNG kukamilika kabla ya Juni. Omar alisema: “Uko karibu kukamilika.” Equinor na Shell hazikujibu maombi ya kutoa maoni. Sehemu kubwa ya gesi itakayozalishwa itasafirishwa nje, ingawa sehemu itatumika sokoni ndani ya nchi.

Umeme na Madini Muhimu Katika Ajenda

Omar alisema Tanzania inalenga karibu kuongeza mara mbili uwezo wake wa kuzalisha umeme hadi megawati 8,000 ifikapo 2030, huku ikiongeza sehemu ya nishati inayotoka vyanzo inavyoviainisha kuwa safi — kama vile maji, jua, upepo na gesi asilia — hadi karibu asilimia 75. Aliongeza kuwa mikataba ya miradi miwili ya madini muhimu nayo iko karibu kukamilika, bila kutoa maelezo zaidi, akisema wawekezaji kutoka Marekani hususan wanavutiwa na sekta za nishati na madini nchini humo.

Kutafuta Uwekezaji Zaidi

Tanzania inatafuta uwekezaji zaidi wa kimataifa katika miradi iliyoundwa kujizalishia mapato na kujiendesha yenyewe kifedha, alisema Omar. Serikali bado haijaamua kama itatoa hati fungani ya kimataifa, lakini inafanya kazi ya kuvutia wawekezaji wa kigeni katika soko lake la ndani la madeni.

Kufungua Soko la Madeni la Ndani

Mnamo Julai, Tanzania iliongeza upatikanaji wa wawekezaji wa kigeni katika soko lake la ndani la hati fungani; mnamo Agosti, ilizindua mkondo wa mapato (yield curve) wa kitaifa na kuanzisha marekebisho ya kuongeza utolewaji wa hati fungani za makampuni. Omar alisema nchi bado inapima hatari za ushiriki mkubwa zaidi wa wawekezaji wa kigeni, huku benki kuu ikichunguza jinsi mataifa mengine ya Afrika yalivyoshughulikia mchakato huo — hii ikiwa sehemu ya mwenendo mpana miongoni mwa masoko changa yanayotafuta kunufaika na mahitaji ya kimataifa ya madeni ya sarafu za ndani.

Bajeti na Mipango ya IMF

Tanzania sasa inagharamia theluthi mbili za bajeti yake ya takriban shilingi trilioni 62.3 (sawa na dola bilioni 23.7 za Marekani) kupitia mapato ya ndani. Misaada rasmi ya maendeleo, ambayo hapo awali ilikuwa asilimia 40 ya bajeti, imeshuka na sasa inachukua sehemu “ndogo sana, sana” huku misaada ya kimataifa ikipungua duniani kote, alisema Omar. Serikali pia inapima kama itaomba mpango mpya wa mkopo wa IMF, huku uamuzi ukitarajiwa kufikiwa ifikapo Juni. Mpango wake wa awali wa IMF wa dola bilioni 1.7 — uliojumuisha Kituo cha Mkopo wa Muda Mrefu (Extended Credit Facility) na Kituo cha Uimara na Uendelevu (Resilience and Sustainability Facility) kinachozingatia mabadiliko ya tabianchi — ulimalizika Julai.