Vikosi vya Yemen vinavyoungwa mkono na Saudi Arabia vimeondoka katika eneo linalozunguka Mlango-Bahari wa Bab al-Mandab, na kuliacha vuguvugu la Houthi linaloungwa mkono na Iran likidhibiti lango hilo muhimu la usafiri wa meli lililopo upande wa kusini wa Bahari ya Shamu.
Jeshi la Yemen lilieleza kuwa hatua hiyo ni sehemu ya kupanga upya vikosi ili kuviimarisha na kuulinda Aden, mji mkuu wa muda wa nchi hiyo. Vikosi vya Southern Armed Forces, vinavyopigana kwa niaba ya serikali ya Yemen inayotambuliwa kimataifa, vilisema Jumapili kuwa wanajeshi wanahamishwa kuimarisha maeneo mengine ya mapambano, huku Aden ikipewa kipaumbele. Kwa mujibu wa vikosi hivyo, wanajeshi wanaondoka katika Uwanja wa Ndege wa Dhubab na eneo la Bab al-Mandab.
Taarifa yao ilisema uamuzi huo unalenga “kuimarisha mistari ya mbele ya mapambano na kukabiliana na vitisho vilivyopo.” Iliongeza: “Hatua hii inasukumwa na kipaumbele cha kulinda mji mkuu, Aden, na mikoa jirani, kuimarisha mistari ya mbele ya mapambano na kukabiliana na vitisho vilivyopo.”
Vyombo vya habari vinavyoendeshwa na Houthi viliripoti Jumapili kuwa kundi hilo limechukua udhibiti wa eneo hilo, huku Saudi Arabia ikiwa haijatoa kauli yoyote kuhusu kuondoka kwa vikosi hivyo. Houthi walisema hawakuwa tishio kwa usafiri wa meli wa kimataifa walipoliteka eneo hilo, lakini walionya kuwa wataendelea kuzilenga meli kutoka Saudi Arabia.
Kuondoka huku kunahitimisha mashambulizi ya wiki kadhaa yaliyofanywa na vikosi vinavyounga mkono serikali ili kulikomboa eneo hilo, baada ya Houthi kulitwaa kwa shambulio la kushtukiza mwezi Septemba. Mapema Oktoba, vikosi hivyo vilitangaza kuwa vimeudhibiti mlango-bahari huo, wakati Houthi walikuwa wamedai awali kuteka maeneo yakiwemo Kisiwa cha Perim, kilichopo mdomoni mwa mlango-bahari, pamoja na mji wa bandari wa kimkakati wa Mokha.
Utekaji huo ulivuruga mauzo ya mafuta duniani, ukachangia kupanda kwa bei za mafuta, na kuwalazimisha maelfu ya watu kukimbia makazi yao. Saudi Arabia ilikuwa ikitegemea njia ya Bahari ya Shamu kusafirisha mafuta yake baada ya vita vya Marekani na Israel dhidi ya Iran kufunga kwa vitendo Mlango-Bahari wa Hormuz.
Msemaji wa haki za binadamu wa Umoja wa Mataifa, Ravina Shamdasani, alizitaka pande zote kuwalinda raia na miundombinu ya kiraia. Alisema zaidi ya asilimia 60 ya majeruhi na vifo vya raia vilivyorekodiwa tangu mapigano yapamba moto mwezi Agosti ni wanawake na watoto.
Katika wiki za hivi karibuni, Houthi wameushambulia Aden mara kwa mara. Shambulio la tarehe 15 Oktoba lililenga ikulu ya rais, na kuua watu watano na kujeruhi 16. Saudi Arabia ilijibu kwa mamia ya mashambulizi ya anga, huku Houthi wakirusha mamia ya ndege zisizo na rubani na makombora kuelekea miji na miundombinu ya Saudi Arabia. Umoja wa Mataifa unakadiria kuwa karibu watu 330,000 wamekimbia makazi yao nchini Yemen tangu mapigano yaongezeke, na mamia ya watu wanaripotiwa kuuawa.
Yemen imeharibiwa vibaya na vita vya wenyewe kwa wenyewe vilivyoanza mwaka 2014, pale Houthi walipoiondoa serikali katika mji mkuu, Sanaa. Mzozo huo ulipamba moto mwaka 2015 baada ya muungano wa nchi za Kiarabu ukiongozwa na Saudi Arabia kuingilia kati ili kuirejesha serikali madarakani.
Usitishaji vita usio rasmi uliodumu kwa miaka minne ulianza kuvunjika mwezi Julai, baada ya Houthi kutangaza “vikwazo vya baharini” dhidi ya Saudi Arabia na kufanya mashambulizi ya makombora na ndege zisizo na rubani dhidi ya viwanja vya ndege, vituo vya mafuta na meli za mafuta za Saudi Arabia katika Bahari ya Shamu. Houthi walisema mashambulizi hayo yalikuwa kulipiza kisasi kwa vizuizi vya Saudi Arabia dhidi ya bandari na viwanja vya ndege katika maeneo wanayoyadhibiti, pamoja na shambulio la anga dhidi ya uwanja wa ndege wa Sanaa ambalo walilihusisha na Riyadh.
Comments
0