Maandamano Yageuka Vurugu Albania Huku Rama Akikataa Kujiuzulu

Waziri Mkuu wa Albania, Edi Rama, amekataa wito wa kujiuzulu baada ya maandamano yanayoongozwa na wanafunzi kuhusu madai ya rushwa, elimu na mradi wa mapumziko ya kifahari kugeuka vurugu.

Vurugu Zaanza Jijini Tirana

Waziri Mkuu wa Albania Edi Rama amekataa wito wa kujiuzulu baada ya maelfu ya waandamanaji wanaoongozwa na wanafunzi kugombana na polisi wa kutuliza ghasia jijini Tirana, mji mkuu wa nchi hiyo, kuhusu madai ya rushwa, wasiwasi kuhusu elimu na mradi wa mapumziko ya kifahari wenye utata.

Maandamano hayo, yaliyoingia siku yake ya tatu Alhamisi, Oktoba 15, yaliona waandamanaji wakivunja madirisha, kurusha mawe kwa walinzi wa usalama na kuchoma kibanda moto. Polisi walijibu kwa gesi ya machozi, mabomu ya sauti na mizinga ya maji huku sehemu za mji zikiachwa zimejaa mapipa ya takataka yaliyoungua, vituo vya mabasi vilivyovunjika na taa za barabarani zilizoharibika.

Malalamiko ya Waandamanaji

Waandamanaji wanawatuhumu maafisa wa serikali kwa rushwa na kupuuza sekta ya elimu. Pia wanapinga mipango ya kuendeleza sehemu za pwani ya kusini mwa Albania kuwa mradi wa mapumziko ya kifahari unaoungwa mkono na mkwewe wa Rais wa Marekani Donald Trump, Jared Kushner.

Maandamano hayo yalifuatia miezi ya maandamano ya amani dhidi ya mradi huo, huku waandamanaji wakidai Rama ajiuzulu kutokana na kile wanachokiita kushindwa kwa serikali kushughulikia malalamiko yao.

Msimamo wa Rama

Rama, ambaye serikali yake inakanusha madai ya rushwa, alisema yuko tayari kujadili kuongezeka kwa gharama za elimu lakini alikataa kujiuzulu, akisisitiza kuwa utawala wake una jukumu la kushughulikia malalamiko halali na kutimiza ahadi yake kuhusu maombi ya Albania ya kujiunga na Umoja wa Ulaya (EU).

Katika taarifa ya maandishi kwa Reuters, Rama alisema, “Jukumu langu ni kusikiliza, kushughulikia malalamiko halali na kuendelea kuisogeza Albania mbele. Mbadala wake ungekuwa ni usaliti kwa Waalbania walionipa ridhaa thabiti ya kukamilisha mazungumzo ya uanachama wa Umoja wa Ulaya.”

Sauti za Waandamanaji

Mwanafunzi aliyetambuliwa kama Kiara alisema gharama za maisha, fursa chache za ajira na madai ya rushwa ni miongoni mwa malalamiko makuu yanayochochea maandamano hayo.

“Waziri wetu mkuu ndiye maana halisi ya neno rushwa. Unaweza kupata kazi katika fani yako tu kama unamjua mtu anayemjua mtu mwingine,” alisema.

Mwanaharakati mwingine, wakili Lulzim Tanushi, aliituhumu serikali kwa kushindwa kuwasikiliza wananchi, akisema maandamano hayo yanaonyesha hasira inayoongezeka kuhusu kile alichokieleza kama miaka ya unyanyasaji chini ya utawala wa Rama.

Vurugu Kuenea Maeneo Mengine

Vurugu pia ziliripotiwa sehemu nyingine za nchi, ikiwemo Shkodra, ambako kamanda wa polisi aliripotiwa kujeruhiwa vibaya. Vyombo vya habari vya huko pia viliripoti maandamano katika miji ya Durres, Elbasan, Kukes na Vlora. Bunge lilighairi kikao chake baada ya vurugu kuzuka karibu na jengo la bunge.

Mgogoro wa Ardhi na Mradi wa Mapumziko

Mzozo unaohusu mradi wa mapumziko umekabiliwa pia na changamoto za kisheria. Wanakijiji waliiambia Reuters mwezi Julai kuwa ardhi yao iliuzwa kinyume cha sheria kwa ajili ya mradi huo. Reuters baadaye iliripoti kuwa mtu aliyeuza ardhi hiyo alikuwa anatafutwa na mamlaka za mashtaka kwa madai ya usafirishaji wa dawa za kulevya, tuhuma ambazo wakili wake alizikanusha.

Hata hivyo, Reuters ilisema haikupata ushahidi wowote wa makosa kwa upande wa Kushner, ambaye hahusiki moja kwa moja katika mgogoro wa wanakijiji hao.

Changamoto kwa Safari ya Albania Kuelekea EU

Machafuko hayo yanawakilisha changamoto kubwa kwa Rama, aliyepata muhula wake wa nne mwaka jana huku uanachama wa Umoja wa Ulaya ukiwa kiini cha kampeni yake. Albania, pamoja na Montenegro, ni miongoni mwa nchi za mstari wa mbele za Balkan katika mchakato wa kujiunga na EU na inalenga kupata uanachama mapema kama mwaka 2028.

Rama alisisitiza kuwa serikali yake ilikuwa imejitolea kukabiliana na rushwa na haitaruhusu maandamano kudhoofisha matarajio ya nchi hiyo kuhusu Ulaya.

“Huenda baadhi ya nguvu, ndani na nje ya nchi, hazitaki Albania ifanikiwe kuwa mfano wa mstari wa mbele kwa uanachama wa EU. Lakini sitaruhusu vurugu kuzuia mustakabali wa Albania wa Kizungu,” alisema.

Ujumbe wa EU nchini Albania, katika taarifa iliyowekwa kwenye X, uliitaka mazungumzo, ukisema ushirikiano wenye kujenga ndio njia pekee ya kusonga mbele.