"Where Africa Comes to Stay Informed."
US Edition
"Where Africa Comes to Stay Informed."
Rais wa Taiwan, Lai Ching-te, amesema kisiwa hicho kinathamini amani lakini hakitaacha uhuru wake, akisisitiza kuwa haki ya watu wa Taiwan kuwepo lazima iheshimiwe. Katika hotuba yake ya Siku ya Taifa aliyoitoa Jumamosi, Lai alisema kuimarisha ulinzi si uchokozi. Muda mfupi baadaye, Beijing ilikosoa hotuba hiyo, ikisema “inapotosha ukweli” na inafichua “nia zilizojificha.”
Taiwan, inayoongozwa kidemokrasia, imekuwa ikikabiliwa na shinikizo kubwa la kijeshi na kisiasa kutoka China, ambayo inakichukulia kisiwa hicho kuwa sehemu ya ardhi yake licha ya pingamizi kali la serikali ya Taipei. Mbele ya jeshi kubwa zaidi la China linaloongeza silaha mpya za kisasa kama ndege za kivita zisizoonekana kwa rada, meli za kubeba ndege na safu kubwa ya makombora, Taiwan inaongeza matumizi yake ya ulinzi na kuliboresha jeshi lake.
Akizungumza nje ya Ofisi ya Rais, Lai alisema amani haiwezi kutegemea “matamanio” pekee. “Taiwan inathamini amani, lakini hatutaacha uhuru wetu. Tuko tayari kwa mabadilishano, lakini hatutakubali kuwa chini ya mamlaka ya mwingine.”
Aliongeza kuwa msimamo wa Taiwan si suala la kuendelea kuwepo tu mbele ya “upanuzi wa kiimla”. “Ni kuhusu iwapo jumuiya ya kimataifa bado inaamini kwamba nguvu haziwezi kushinda kanuni, na kwamba wenye nguvu hawawezi kuwapokonya watu haki yao ya kuamua mustakabali wao wenyewe.”
Lai alisema ongezeko la uwekezaji wa serikali yake katika ulinzi linalenga kuzuia vita, si kuvichochea. “Na tunaimarisha ulinzi wetu binafsi si kwa ajili ya kuacha mazungumzo, bali kuhakikisha kuwa mazungumzo yanaweza kufanyika kwa msingi wa usawa na heshima,” aliuambia umati katika hafla hiyo, ambako pia alitazama maonyesho ya kijeshi na burudani za densi. “Lazima kuwe na heshima kwa haki ya watu wa Taiwan kuwepo.”
Safari hii Lai hakutumia kauli yake ya kawaida kwamba hakuna upande wa Mlango-Bahari wa Taiwan ulio “chini” ya mwingine. Badala yake, alinukuu maneno ya Mahubiri ya Mlimani ya Yesu, akisema Taiwan lazima iwe “‘mji juu ya kilima,’ uliojengwa kwa ujasiri na kujiamini”.
Ofisi ya Masuala ya Taiwan ya China ilisema hotuba ya Lai “inapuuza ukweli wa mambo, inapotosha ukweli, inawapotosha umma, na inafichua nia zilizojificha”, ikimtuhumu kung’ang’ania fikra za kujitenga za “uhuru wa Taiwan” na kukuza kupita kiasi “tishio kutoka bara”.
“Kuna China moja tu duniani, na Taiwan ni sehemu ya China – hii ndiyo hali halisi iliyopo katika Mlango-Bahari wa Taiwan,” ofisi hiyo ilisema. Kwa mujibu wa televisheni ya taifa ya China, CCTV, msemaji wa ofisi hiyo alisema mustakabali wa Taiwan “unaweza na lazima uamuliwe kwa pamoja na watu wote wa China, wakiwemo ndugu zetu walioko Taiwan.”
China, ambayo haijawahi kuachana na wazo la kutumia nguvu ili kuiweka Taiwan chini ya udhibiti wake, inamwita rais huyo “mtaka-kujitenga” na imekataa mapendekezo yake ya mazungumzo.
Afisa mwandamizi wa utawala wa Marekani alisema Washington inakaribisha dhamira ya Lai ya kudumisha amani na utulivu katika Mlango-Bahari wa Taiwan, na akaongeza, akiirejelea China, kwamba “hotuba ya kawaida si sababu ya kuhalalisha vitendo vya uchokozi au vya kulazimisha”. Marekani ndiye mshirika muhimu zaidi wa kimataifa wa Taiwan, ingawa nchi hizo mbili hazina uhusiano rasmi wa kidiplomasia.
Lai alisema anakaribisha hatua ya Marekani na China kushughulikia ushindani wao kupitia mazungumzo na kupunguza hatari ya mzozo na vita. Afisa mmoja wa Taiwan aliwaambia waandishi wa habari kuwa kauli hiyo ilikuwa jibu la moja kwa moja kwa mkutano wa kilele wa China na Marekani uliofanyika Washington mwezi uliopita. Hata hivyo, Lai alizitaka nchi za kidemokrasia katika eneo la Indo-Pasifiki kuungana ili kudumisha hali iliyopo ya amani na utulivu.
Mwaka 2024, muda mfupi baada ya hotuba ya kwanza ya Lai ya Siku ya Taifa akiwa rais, China ilifanya mazoezi ya kivita kuzunguka kisiwa hicho, ingawa haikufanya hivyo mwaka jana. Mazoezi yake ya mwisho karibu na Taiwan yalifanyika mwishoni mwa Desemba, kufuatia habari za mkataba wa silaha wa Marekani kwa Taipei wenye thamani ya dola bilioni 11, mkubwa zaidi kuwahi kutokea. Rais wa Marekani Donald Trump bado hajaidhinisha kifurushi cha pili chenye thamani ya dola bilioni 14.
Siku ya Taifa ya Taiwan huadhimishwa katika kumbukumbu ya uasi wa mwaka 1911 uliosababisha kuangushwa kwa nasaba ya mwisho ya kifalme ya China na kuanzishwa kwa Jamhuri ya China. Serikali ya Jamhuri ilikimbilia Taiwan mwaka 1949 baada ya kushindwa katika vita vya wenyewe kwa wenyewe na wakomunisti wa Mao Zedong, na Jamhuri ya China bado ndilo jina rasmi la kisiwa hicho.
Comments
0