Waziri Mkuu wa Latvia Andris Kulbergs Aelekea Kuunda Serikali ya Mseto Inayoiunga Mkono Ukraine Baada ya Ushindi Mkubwa

Waziri Mkuu wa Latvia, Andris Kulbergs, anaelekea kubaki madarakani na kuunda serikali ya mseto inayoiunga mkono Ukraine, baada ya chama chake cha mrengo wa kati, United List, kupata ushindi mkubwa zaidi wa uchaguzi wa bunge tangu Latvia irejeshe uhuru wake mwaka 1991.

Ushindi wa Kihistoria

Baada ya asilimia 97 ya kura kuhesabiwa kufuatia uchaguzi wa Jumamosi katika nchi hiyo mwanachama wa NATO na Umoja wa Ulaya inayopakana na Urusi, United List ilikuwa na asilimia 35.3 ya kura, idadi inayotosha kuipa viti 42 kati ya 100 vya bunge.

“Ni matokeo mazuri ajabu. Sikutarajia matokeo kama haya,” Kulbergs alisema.

Chama cha Latvia First, cha mrengo wa kipopulisti kinachofanana na vuguvugu la MAGA, kilishika nafasi ya pili kwa asilimia 13.1, baada ya kujaribu kuivutia jamii kubwa ya wachache wenye asili ya Kirusi nchini humo kuelekea uchaguzi. Chama kinachoiunga mkono Urusi, Sovereign Power, kilikuwa cha tatu kwa asilimia 11.7, kikifuatiwa na National Alliance, kinachohimiza msimamo mkali dhidi ya Kremlin, kwa asilimia 8.9.

Idadi ya wapiga kura waliojitokeza ilikuwa asilimia 51.8, ikishuka kutoka asilimia 59.4 mwaka 2022, jambo ambalo mchambuzi wa siasa Janis Ikstens alisema linaonyesha jinsi wananchi wa Latvia walivyovunjwa moyo na wanasiasa.

Mfanyabiashara Aliyeingia Madarakani Mei

Kulbergs, mwenye umri wa miaka 47, ni mfanyabiashara na dereva wa mbio za magari wa ridhaa. Aliingia madarakani mwezi Mei baada ya serikali ya mseto iliyotangulia kuanguka kutokana na jinsi ilivyoshughulikia matukio ambapo ndege zisizo na rubani (drones) za kijeshi za Ukraine zilizopotea njia ziliingia Latvia bila kugunduliwa.

Kwa zaidi ya muongo mmoja uchumi wa Latvia umefanya vibaya ukilinganishwa na majirani zake wa ukanda wa Baltiki, na kwa mujibu wa mchambuzi wa siasa Roberts Kits, Kulbergs ameahidi kuboresha utawala, kupunguza urasimu na kupunguza matumizi ya umma.

“Kulbergs alijionyesha kama mtu wa kufanya mambo yatokee na amewashawishi wapiga kura kwamba anaweza kufanya mambo kwa namna tofauti, kuleta nguvu mpya,” alisema. “Hii inamaanisha kuwa jukumu ni kubwa mno. Watu wanatarajia atimize ahadi, lakini swali linabaki iwapo ana timu ya kufanya hivyo.”

Changamoto ya Kuunda na Kudumisha Serikali

Kwa mujibu wa Kits, United List inaonekana kuwa na uwezo wa kupata wingi wa wabunge kwa kushirikiana ama na chama cha kizalendo cha National Alliance au chama cha kiliberali cha Progressives.

Hata hivyo, Ikstens alisema hakuna serikali ya Latvia iliyowahi kumaliza muhula kamili, na Kulbergs atakabiliwa na kibarua kigumu kuiweka pamoja United List, ambayo ni muungano legevu wa vyama vidogo na wagombea huru.

Mstaafu mmoja, Aina Sturmane, mwenye umri wa miaka 78, aliiambia Reuters mjini Riga siku ya Jumapili: “(Kulbergs) ni mwerevu, tutarajie kuwa kuna kitu kitakuwa bora zaidi, kwamba atabadilisha kile kinachoweza kubadilishwa.”

Msimamo Mkali Dhidi ya Urusi

Kulbergs aliahidi kuendelea kuiunga mkono Ukraine na kudumisha msimamo mkali dhidi ya Moscow.

“Uhusiano wowote wa kiuchumi na Urusi unatufanya dhaifu. Ndiyo, unaweza kuleta pesa za ziada, lakini ni udhaifu ambao Urusi inaweza kuutumia,” aliwaambia waandishi wa habari katika makao makuu ya chama chake usiku wa uchaguzi, wakati wafuasi wakisherehekea ukubwa wa ushindi huo.

Katika kipindi chote cha kampeni, Kulbergs aliahidi kuiongezea Latvia uwezo wa kukabiliana na ndege zisizo na rubani na kudumisha matumizi ya ulinzi kwa asilimia 5 ya pato la taifa (GDP), mojawapo ya viwango vya juu zaidi ndani ya NATO.

Vyama Vinavyoiunga Mkono Urusi Vyabaki Pembeni

Wapinzani wake wanaoiunga mkono Kremlin walisema Latvia inapaswa kusitisha msaada wowote kwa Ukraine na badala yake kushughulikia gharama za maisha, hasa miongoni mwa jamii ya wachache wanaozungumza Kirusi nchini humo. Ingawa vyama hivyo viliongeza idadi ya wawakilishi wao, Kits alisema bado vimetengwa na huenda visiwe na ushawishi kwenye sera za serikali.

Jamii ya wachache wenye asili ya Kirusi nchini Latvia imegawanyika kati ya wale wanaopinga vita vya Moscow nchini Ukraine na wengine wanaoeleza kuchoshwa na sera za ndani zinazolenga kupunguza ushawishi wao katika maisha ya umma, ambazo wengi wao wanaziona kuwa za kibaguzi.

Latvia, yenye wakazi milioni 1.9, imebanwa kati ya Bahari ya Baltiki upande mmoja na Urusi na Belarus upande wa mashariki, huku washirika wake wa Umoja wa Ulaya na NATO, Estonia na Lithuania, wakiwa upande wa kaskazini na kusini.