Wawakilishi wa serikali ya Syria na kundi la wanamgambo la Lebanon, Hezbollah, wamekutana ana kwa ana nchini Uturuki mwezi uliopita katika jitihada za kupunguza mvutano kati yao. Kwa mujibu wa vyanzo sita vilivyopewa taarifa, wakiwemo maafisa wawili wa Syria, afisa mmoja wa Marekani na afisa mwandamizi wa usalama wa Lebanon aliye karibu na Hezbollah, huu ndio mkutano wa kwanza unaojulikana kati ya mahasimu hao wa muda mrefu.
Kwa miaka mingi, Hezbollah ilituma wapiganaji Syria kuilinda serikali ya rais wa zamani Bashar al-Assad wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe. Baada ya Assad kuangushwa mwishoni mwa 2024, mvutano uliongezeka huku Damascus ikilituhumu kundi hilo kusafirisha silaha kupitia Syria, na Marekani ikiihimiza Syria kupeleka wanajeshi Lebanon kupambana na Hezbollah.
Mkutano huo uliwahusisha wawakilishi wa Hezbollah na maafisa wa ujasusi na wizara ya mambo ya nje ya Syria, na ulifanyika kwa mwaliko wa vyombo vya usalama na ujasusi vya Uturuki. Vyanzo vitatu vilisema Uturuki, mshirika mkuu wa Rais wa Syria Ahmed al-Sharaa, ndiyo iliyoshinikiza mkutano huo ili kuhusika moja kwa moja katika juhudi za kuleta utulivu kanda hiyo. Kwa mujibu wa chanzo cha Lebanon, mawasiliano kupitia Uturuki yalianza takriban miezi miwili iliyopita.
Pande zote mbili zilikuwa zimeashiria utayari wa kuzungumza: Julai, Waziri wa Mambo ya Nje wa Syria Asaad al-Shaibani alisema Damascus iko tayari kukutana na kundi hilo, na mwezi mmoja baadaye kiongozi wa Hezbollah Naim Qassem alisema hawana kipingamizi.
Kwa mujibu wa mmoja wa maafisa wa Syria, pande zote mbili zilikubaliana kuwa hazina uhasama, na Syria iliihakikishia Hezbollah kuwa haitaingilia kijeshi nchini Lebanon ili kulipokonya silaha. Kwa upande wake, Syria iliiomba Hezbollah isaidie kuzuia magendo ya mpakani na kuvunja seli zake za siri zilizosalia, hasa kusini mwa Syria. Hezbollah haikujibu moja kwa moja ombi hilo, lakini iliahidi kutoingilia mambo ya ndani ya Syria.
Chanzo cha Lebanon kilisema pande hizo mbili “zilipiga hatua kubwa katika masuala ya usalama.” “Hezbollah inataka kulinda ubavu wake,” chanzo hicho kiliongeza, kikirejelea hofu ya shambulio la Syria dhidi ya kundi hilo ndani ya Lebanon.
Siku ya Jumanne, Syria ilisema imekamata seli ya Hezbollah iliyokuwa ikijiandaa kurusha makombora kusini mwa Syria. Jumatano, Hezbollah ilikanusha kuhusika na kusema “haina uwepo wowote kabisa katika ardhi ya Syria na haihusiki na shughuli yoyote ya kiusalama au ya kijeshi huko.”
Iran, mfadhili mkuu wa Hezbollah, haikuwepo kwenye mkutano huo. Chanzo cha usalama cha Lebanon kilisema Hezbollah ilihudhuria kwa ufahamu wa Iran, lakini Tehran ilisikitishwa kwa kutoshiriki moja kwa moja na kwa Sharaa kukataa kwa sasa wazo lolote la uhusiano wa moja kwa moja na Iran. Kwa mujibu wa chanzo hicho, masikitiko hayo ndiyo sababu kuu ya kutofikiwa kwa makubaliano ya mwisho wala kutolewa kwa tangazo lolote kuhusu mkutano huo.
Wizara za Syria na Uturuki, Wizara ya Mambo ya Nje ya Marekani na ujumbe wa Iran mjini Geneva hazikujibu mara moja maombi ya kutoa maoni, huku ofisi ya habari ya Hezbollah ikikataa kuzungumza.
Comments
0