"Where Africa Comes to Stay Informed."
US Edition
"Where Africa Comes to Stay Informed."
Mwanasiasa mzungu mwenye umri wa miaka 75, anayefahamika kwa jina la utani “Bibi,” anawania umeya wa Johannesburg katika uchaguzi muhimu wa Novemba ambao wachambuzi wanasema unaweza kubadilisha mwelekeo wa siasa za Afrika Kusini.
Helen Zille, aliyewahi kuwa meya wa Cape Town na kiongozi wa jimbo la Western Cape, ameendesha kampeni ya “kurekebisha” Johannesburg kupitia video zilizosambaa mitandaoni zikimwonyesha akiogelea kwenye mashimo ya barabarani na kupiga kasia katika mitaa iliyofurika maji. Kampeni yake imeiweka chini ya shinikizo African National Congress (ANC), inayoongoza kwa sasa serikali ya mseto jijini humo, na kuwafurahisha baadhi ya wakazi waliochoshwa na miaka ya utendaji mbovu.
Licha ya kuwa jiji tajiri zaidi barani Afrika, Johannesburg inakabiliwa na kukatika kwa umeme mara kwa mara na uhaba wa maji, huku majengo ya katikati ya jiji wakati mwingine “yakitekwa” na magenge yanayowatoza watu fedha ili kuishi humo. Jiji hilo limekuwa na mameya saba katika miaka mitano iliyopita.
Uchaguzi huu utapima iwapo hasira kuhusu huduma duni inaweza kushinda uaminifu kwa ANC, chama ambacho bado kinaheshimiwa na wengi kwa kumaliza utawala wa ubaguzi wa rangi (apartheid). Ushindi wa Zille ungekipa chama chake kinachounga mkono biashara, Democratic Alliance (DA), udhibiti wa kitovu cha uchumi wa Afrika Kusini kabla ya uchaguzi mkuu wa 2029.
Rashied Najam, mmiliki wa karakana ya magari, alivutiwa na DA baada ya Zille kutembelea karakana yake na kusikiliza matatizo yake, likiwemo bomba la maji taka linalovuja jirani ambalo maafisa walipuuza maombi ya kulirekebisha. Hii ni mara ya kwanza anapanga kutoiunga mkono ANC, chama cha shujaa wa ukombozi Nelson Mandela. “Ninawapenda. Lakini wanakatisha tamaa,” alisema.
Mwenyekiti wa ANC kanda ya Johannesburg, Loyiso Masuku, alikiri kuwepo kwa matatizo ya huduma na kuyahusisha na ukuaji wa kasi wa jiji, akisema wakazi kama Najam “wanastahili kweli huduma bora zaidi.”
Zille alikiri kuwa Johannesburg itakuwa ngumu zaidi kuiongoza kuliko Cape Town. “Kuhakikisha tu upangaji wa bajeti na ugawaji wa fedha unafanya kazi, kuondoa rushwa, na kuzingatia mambo ya msingi ndiyo itakuwa changamoto kubwa ya Joburg,” alisema katika mahojiano.
Kinyang’anyiro hiki pia kinagusa mgawanyiko wa rangi uliokita mizizi nchini Afrika Kusini, kikipima iwapo wapiga kura katika jiji lenye wakazi wengi weusi wako tayari kuvuka mipaka hiyo miongo mitatu baada ya kumalizika kwa apartheid. Wakosoaji mara nyingi huituhumu DA kutetea maslahi ya wazungu walio wachache, tuhuma ambazo chama hicho kinakanusha.
Mchambuzi wa siasa William Gumede alisema Waafrika Kusini wengi “huihusisha ANC na utambulisho wao wa Kiafrika mweusi,” licha ya kuchoshwa na utawala wake. “Lakini huenda Johannesburg ndipo hasa tutakapovuka kizuizi hicho,” aliongeza.
Si kila mtu yuko tayari kubadilika. Jacob Seane, mwenye umri wa miaka 83 na mkazi wa Soweto, alisema amekipigia kura ANC tangu uchaguzi wa kwanza wa watu wa rangi zote mwaka 1994 na hatabadilika kamwe. “Nadhani waliona makosa yao na watarekebisha makosa yao,” alisema.
Zille alisema kura za maoni za ndani za DA zinaonyesha anaongoza kwa takriban asilimia 40 ya kura, ingawa kura ya maoni ya Ipsos ya Septemba ilionyesha ANC ikiwa na asilimia 31 na DA asilimia 28. Kwa kuwa hakuna chama kinachotarajiwa kushinda moja kwa moja, uongozi wa jiji huenda ukaamuliwa na mazungumzo ya kuunda serikali ya mseto. Akiulizwa kuhusu kupata kura kuvuka mipaka ya rangi, Zille alisema: “Ninatumaini tu kwamba watu wanapoingia kwenye kisanduku cha kura ... mvuto wa zamani hautakuwa na nguvu sana.”
Comments
0