Rais wa Venezuela Arejea Kutoka Marekani Bila Mikataba wala Tarehe Kamili ya Uchaguzi

Rais wa mpito wa Venezuela, Delcy Rodriguez, aliwasili jijini New York wiki hii kuhudhuria Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa akitafuta mikataba ya kibiashara kuhusu madeni, nishati na madini, kwa lengo la kuonyesha kuwa nchi hiyo iliyowahi kuwekewa vikwazo iko wazi tena kwa biashara, baada ya vikosi vya Marekani kumwondoa mtangulizi wake mwezi Januari. Hata hivyo, aliondoka akiwa na picha alizopiga pamoja na Rais wa Marekani Donald Trump, lakini bila makubaliano yoyote ya wazi.

Ziara ya Kwanza Tangu Kukamatwa kwa Maduro

Katika hotuba yake mbele ya Umoja wa Mataifa, Rodriguez aliahidi kuwa taifa hilo la Amerika Kusini, ambalo ni mwanachama wa OPEC, litaandaa uchaguzi kama sehemu ya mpito kuelekea “demokrasia kamili.”

Hii ilikuwa ziara yake ya kwanza nchini Marekani tangu vikosi vya Marekani vilipomkamata aliyekuwa rais wakati huo, Nicolas Maduro, katika uvamizi wa Januari. Wachambuzi walisema ziara hiyo ilidhihirisha udhibiti mkubwa wa Washington juu ya serikali yake, na kuonyesha haja ya Venezuela kutafuta ushirikiano mpya unaoendana na matarajio ya Trump.

Matokeo Madogo Licha ya Kuonekana Sana

Mchambuzi Antonio De La Cruz, anayeishi Washington, alisema: “Rodriguez alifurahia wiki ya kuonekana sana. Hata hivyo, tunapoorodhesha matokeo halisi, matokeo ni ya wastani. Ziko wapi fedha zilizotolewa, kifurushi cha ujenzi upya au mikataba ya kibiashara? Havikutimia kwa kiwango ambacho kingewezesha New York kuonyeshwa kama urejeo mkubwa wa kifedha wa Venezuela.”

Kwa mujibu wa De La Cruz, Trump alionyesha kuwa Washington ndiyo inayounda mwelekeo mpya wa Venezuela, huku Rodriguez akithibitisha kuwa yeye ndiye mzungumzaji mkuu. “Lakini sasa anabeba athari ya ziada: atalazimika kueleza ni lini Wavenezuela watapiga kura kweli.”

Ujumbe Mkali wa Trump

Katika hotuba yake kwa baraza hilo siku ya Jumanne, huku Rodriguez akisikiliza, Trump alisema: “Mshindi ndiye anayestahili nyara,” akimkumbusha kuwa Marekani iko tayari kutumia “nguvu zake za kijeshi zisizo na mfano.”

Trump hakumtaja Rodriguez kwa jina katika hotuba yake, na hakuna taarifa rasmi iliyotolewa kuhusu mazungumzo yao mafupi ya pembeni (“pull-aside”). Viongozi wa mrengo wa kushoto kutoka mataifa mengine waliowahi kumuunga mkono Maduro walijiweka mbali, huku Wavenezuela wanaoishi Marekani wakiandamana nje ya Umoja wa Mataifa wakiwa na mabango yanayomwonyesha Rodriguez akiwa amevaa ovaroli ya rangi ya chungwa kama ya wafungwa.

Muda Unayoyoma Kuelekea Uchaguzi

Kwa miezi tisa, Rodriguez amekwepa kutoa ishara zozote kuhusu uchaguzi, huku maafisa wa Marekani wakipunguza matarajio kwa kusema utachukua muda kufanyika. Wachambuzi na vyama vya upinzani vya Venezuela sasa wanasema muda unayoyoma wa kutangaza tarehe, huku wataalamu wakikadiria kuwa itachukua angalau miezi 12 kuteua mamlaka za kuaminika na kuandaa upigaji kura.

Ikulu ya Marekani (White House) pamoja na wizara za habari na mambo ya nje za Venezuela hazikujibu maombi ya kutoa maoni kuhusu uwezekano wa uchaguzi na undani wa mazungumzo ya pande mbili.

Kelele Nyingi, Hakuna Mikataba

Kabla ya safari ya ujumbe wa Venezuela, vyanzo vilikuwa vimesema mazungumzo na maafisa wa Marekani, taasisi za kimataifa za mikopo, serikali washirika na kampuni za nishati na madini yangezaa makubaliano yaliyosainiwa, hata kama ya awali. Hadi Jumamosi, hakuna hata moja lililokuwa limetangazwa.

Mkuu wa Benki ya Maendeleo ya Amerika (Inter-American Development Bank – IDB) alisema taasisi hiyo inashughulikia kupata idhini ya mkopo wa muda mfupi wa dola bilioni 2.5 za Marekani kwa Venezuela. Hata hivyo, Reuters iliripoti Jumanne kuwa baadhi ya wajumbe wa bodi ya IDB wanapinga kutolewa kwa mkopo huo.

Venezuela Yajikuta Peke Yake

Ndani ya Umoja wa Mataifa, ujumbe wa Venezuela kwa kiasi kikubwa ulikuwa peke yake. Ujumbe wa Cuba, ambao hapo awali ulikuwa mshirika wa karibu zaidi wa taifa hilo la Amerika Kusini, ulitoka ukumbini pale hotuba ya Trump ilipoigeukia Cuba, lakini Rodriguez alibaki hata Trump alipomwita Maduro “dikteta mvunja sheria.” Vyanzo vilisema maafisa wa Caracas na Havana waliepukana. Rodriguez alipovuka ukumbi kumsalimia Waziri Mkuu wa Hispania Pedro Sanchez, kiongozi huyo alimaliza simu kwa hali ya kutatanisha kabla ya kusimama kumpokea; baadaye Sanchez aliielezea salamu hiyo kuwa “ya kawaida.”

Wakati huo huo, chanzo kimoja kiliiambia Reuters kuwa ujumbe wa Urusi uliomba kukutana na Waziri wa Mambo ya Nje Felix Plasencia ili kujadili hisa za nchi hiyo katika miradi ya mafuta nchini Venezuela. Kumekuwa na ripoti kwamba ExxonMobil imekuwa katika mazungumzo ya kurejea katika mradi mkubwa wa Petromonagas, unaomilikiwa kwa sehemu na kampuni ya serikali ya Urusi, Roszarubezhneft. Wizara ya mambo ya nje ya Urusi, ujumbe wake katika Umoja wa Mataifa jijini New York na ubalozi wake mjini Caracas havikujibu mara moja maombi ya kutoa maoni.

Rais wa Brazil Luiz Inacio Lula da Silva, kiongozi maarufu zaidi wa mrengo wa kushoto katika ukanda huo, aliiambia CNN kuwa Marekani inamchukulia Rodriguez kana kwamba ndiyo bosi wake, na kwamba kama angekuwa katika nafasi yake, angeitisha uchaguzi.

Maandamano na Shinikizo la Kisiasa

Nje ya ukumbi, zaidi ya waandamanaji 50 walibeba mabango yaliyoandikwa “Sura Mpya, Utawala Uleule” na kuimba kuwa Rodriguez anapaswa kuungana na Maduro katika gereza la Brooklyn anakozuiliwa akisubiri kesi yake. Baada ya mkutano wa Rodriguez na Trump, Waziri wa Mambo ya Nje wa Marekani Marco Rubio alisema wawili hao walijadili kupanga upya deni la taifa la Venezuela, na kwamba Washington ilishinikiza mabadiliko ya kisiasa, mada zote mbili zikiwa ngumu kwa serikali yake. “Ili mradi huu ufanikiwe, unahitimishwa kwa uchaguzi huru na wa haki,” Rubio alisema.

Wakati Rodriguez akiwa ziarani Marekani, vyombo vya habari viliripoti kuwa kiongozi wa upinzani wa Venezuela, Maria Corina Machado, ambaye anaweza kuwa mgombea mwenye nguvu katika uchaguzi ujao, kwa mara nyingine alizuiwa kurejea nchini mwake akitokea Panama.

Nicmer Evans, mchambuzi wa siasa na aliyewahi kuwa mfuasi wa marehemu Rais wa mrengo wa kushoto Hugo Chavez, alidai kupitia mtandao wa X kuwa Rodriguez alikubali “kudhalilishwa mara mbili” ili Trump azuie uungwaji mkono kwa Machado. “Kutakuwa na uchaguzi, lakini pale Marekani itakapoona inafaa,” Evans aliandika.