Trump Kuhitimisha Mkutano na Xi kwa Ziara ya Kumbukumbu za Kitaifa za Marekani, Taiwan Ikitawala Mjadala

Rais wa Marekani, Donald Trump, anatarajiwa kumpeleka kiongozi wa China, Xi Jinping, katika Hifadhi ya Kumbukumbu za Kitaifa za Marekani (National Archives) siku ya Ijumaa, kama hatua ya kuhitimisha mkutano wao wa kilele. Katika ziara hiyo, viongozi hao wawili wanatarajiwa kusisitiza mitazamo yao kuhusu historia ya uhusiano kati ya mataifa yao na mwelekeo wake.

Alama Nyingi, Mafanikio Machache

Mkutano wa kitaifa wa kifahari uliofanyika Alhamisi katika Ikulu ya White House ulionekana kujaa ishara nyingi lakini maudhui machache, bila dalili ya mafanikio makubwa kati ya mataifa hayo mawili yenye uchumi mkubwa zaidi duniani.

Hata hivyo, Trump alisifu hatua zilizopigwa kupitia utaratibu wa kibiashara kati ya nchi hizo mbili, akitaja kile alichokieleza kuwa ongezeko la fursa za masoko kwa wakulima na wafugaji wa Marekani. Viongozi wote wawili pia walitaja akili bandia (AI) kuwa eneo la ushirikiano.

Hazina za Historia Katika National Archives

Akimkaribisha Xi, Trump alisema watapata fursa ya kuona baadhi ya hazina kubwa zaidi za historia ya Marekani katika National Archives, zikiwemo Tamko la Uhuru, Katiba ya Marekani na Mswada wa Haki (Bill of Rights).

Aliongeza kuwa pia wataona “vitu vya kale vinavyothibitisha uhusiano wa muda mrefu na wenye thamani” kati ya China na Marekani pamoja na “mabadilishano ya kitamaduni” kati yao.

“Kama vile mababu zetu walivyovuka bahari karne nyingi zilizopita ili kufanya biashara, kujifunza, na kujenga dunia bora, nchi zetu mbili zinafanya kweli jambo hilo hilo, na tunajivunia sana jambo hilo na uhusiano huu,” Trump alisema.

China haijatoa maoni kuhusu ziara hiyo ya kumbukumbu, lakini wachambuzi wanasema huenda Xi akawa na hamu ya kuona nyaraka zinazohusu uamuzi wa Marekani wa mwaka 1979 wa kuhamisha utambuzi wake wa kidiplomasia kutoka Taiwan kwenda China ya kikomunisti.

China Yashinikiza Kuhusu Taiwan

China inadai kuwa Taiwan, inayoongozwa kidemokrasia, ni sehemu ya ardhi yake. Kwa muda mrefu, Xi amekuwa akijaribu kumshawishi Trump atangaze hadharani kuwa Marekani inapinga uhuru wa Taiwan, badala ya kusema tu kuwa haiungi mkono uhuru huo, kauli ambayo imekuwa msimamo wa Washington kwa miongo kadhaa. Pia anataka Marekani isitishe mauzo ya silaha kwa kisiwa hicho.

Kama ilivyotarajiwa, Xi alimshinikiza Trump kuhusu Taiwan siku ya Alhamisi, akisema anatumaini Marekani “itashughulikia suala la Taiwan kwa busara.” Shirika la habari la serikali ya China pia liliripoti kuwa Xi “anatumaini upande wa Marekani utashikilia msimamo sahihi wa kupinga ‘uhuru wa Taiwan’.”

Ingawa Marekani, kama ilivyo kwa nchi nyingi, haina uhusiano rasmi wa kidiplomasia na Taipei, Washington ndiye mfadhili wake mkuu zaidi wa kimataifa, na sheria ya Marekani inailazimu kuipatia Taiwan njia za kujilinda.

Silaha Kama Karata ya Mazungumzo

Washirika wa Marekani barani Asia watafuatilia kwa karibu jinsi Trump atakavyozungumzia Taiwan baada ya ziara ya Xi.

Mnamo Desemba, serikali ya Trump iliidhinisha kifurushi cha mauzo ya silaha kwa Taiwan chenye thamani ya dola bilioni 11 za Marekani. Baada ya mkutano wake na Xi mwezi Mei, Trump alisema alikuwa amesitisha kwa muda kifurushi cha pili chenye thamani ya takriban dola bilioni 14, akikielezea kuwa “karata nzuri sana ya mazungumzo.”

Beijing Yaweka Msingi Mpya?

Craig Singleton wa taasisi ya utafiti ya Foundation for Defense of Democracies alisema huenda Beijing inaamini imeweka msingi mpya kuhusu Taiwan katika mahusiano yake na Trump.

Alisema matumizi ya Xi ya neno “kushikilia” yalikuwa na maana kubwa kwa sababu “yanaashiria kuwa Beijing inaamini Washington tayari inatenda kwa njia inayoitaka.”

“Katika muktadha wa kusitishwa kwa sasa kwa mauzo ya silaha kwa Taiwan, huenda China ikazidi kuuona uvumilivu huo kama msingi mpya badala ya kusitishwa kwa muda,” alisema. “Lengo la Beijing ni kumfanya Trump azikubali mistari myekundu ya China katika tafsiri yake mwenyewe ya uhusiano thabiti.”

Wademokrat Wakosoa Mkutano

Siku ya Alhamisi, maseneta wa chama cha Democratic walikosoa mkutano huo, wakisema Trump alishindwa kupata makubaliano yenye maana kutoka Beijing kuhusu biashara, usalama, akili bandia au haki za binadamu.

Pia walimkosoa Trump kwa kushindwa kuzungumzia hadharani shinikizo la kijeshi la China dhidi ya Taiwan, na wakataka msaada wa kijeshi ulioidhinishwa pamoja na mauzo ya silaha kwa kisiwa hicho vifikishwe mara moja.