"Where Africa Comes to Stay Informed."
US Edition
"Where Africa Comes to Stay Informed."
Wananchi wa Morocco walipiga kura Jumatano katika uchaguzi utakaoamua serikali itakayosimamia hatua za mwisho za mpango wa dola bilioni 20 wa kujiandaa kwa Kombe la Dunia la mwaka 2030, pamoja na miradi inayolenga kuelekeza manufaa ya kiuchumi kwa vijana wa nchi hiyo waliokata tamaa.
Uchaguzi huu wa bunge hautarajiwi kubadilisha kwa kiasi kikubwa mizani ya madaraka nchini Morocco, ambako mfalme bado ana mamlaka mapana juu ya mwelekeo wa sera, ulinzi na mambo ya nje.
Serikali ya sasa inaundwa na vyama vitatu — viwili kati yake vikiwa vimeanzishwa na watu walio karibu na kasri la kifalme — ambavyo viliking'oa madarakani chama cha Kiislamu chenye msimamo wa wastani kilichoingia madarakani muongo mmoja kabla, baada ya maandamano ya Mapinduzi ya Kiarabu (Arab Spring) ya mwaka 2011. Maandamano hayo yalimfanya mfalme kukabidhi mamlaka zaidi kwa bunge lililochaguliwa, kabla ya baadaye kurejesha udhibiti wake katika maeneo kama mambo ya nje na wizara ya mambo ya ndani.
Hata hivyo, bunge lijalo litakuwa na jukumu la kutekeleza mipango inayozidi kulenga kutuliza hasira za vijana — hali iliyojitokeza wazi kupitia msururu mkubwa wa watu waliokimbilia kuvuka mpaka kuingia eneo la Uhispania la Ceuta, pamoja na maandamano ya umwagaji damu yaliyoongozwa na kizazi cha Gen-Z mwaka jana.
Chini ya katiba iliyopitishwa mwaka 2011, mfalme humteua waziri mkuu kutoka chama kinachoshinda idadi kubwa zaidi ya viti kati ya viti 395 vya bunge. Waziri mkuu huyo kisha hulazimika kujadiliana ili kuunda serikali ya mseto kabla ya kuwasilisha orodha ya mawaziri kwa mfalme ili iidhinishwe.
Vituo vya kupigia kura vilipangwa kufunguliwa saa 2 asubuhi (0800 GMT) na kufungwa saa 1 jioni (1900 GMT), huku matokeo ya awali kwa kawaida yakitangazwa siku moja baada ya uchaguzi.
Idadi ya waliojitokeza kupiga kura, hasa vijana, itafuatiliwa kwa makini kwa kuwa itachukuliwa kama kipimo cha ushiriki wa wananchi na imani yao kwa taasisi zilizochaguliwa. Takriban Wamorocco milioni 27 wamefikia umri wa kupiga kura, lakini ni milioni 15.8 tu waliojiandikisha kwenye daftari la wapiga kura — upungufu wa karibu asilimia 12 ikilinganishwa na uchaguzi wa mwaka 2021.
Vyama viwili vikubwa katika bunge la sasa — chama tawala cha National Rally of Independents (RNI) na chama cha Authenticity and Modernity (PAM) — kila kimoja kimeahidi kuzalisha takriban ajira milioni 1 katika kipindi kijacho cha miaka mitano, pamoja na kuboresha makazi, mishahara na hospitali.
Ingawa vyama hivyo vinatawala pamoja katika serikali ya mseto, vimekuwa vikirushiana lawama wakati wa kampeni kuhusu kushindwa kudhibiti kupanda kwa bei za vyakula na mapungufu mengine ya kisera. Kutokana na mivutano hiyo, viongozi wa PAM wamekataa kuungana tena na RNI katika serikali ya mseto iwapo watashika nafasi ya kwanza.
Waziri Mkuu Aziz Akhannouch, mfanyabiashara bilionea ambaye ameongoza serikali tangu mwaka 2021, hagombei tena baada ya kujiuzulu uongozi wa RNI mwaka huu. Naye Fouzi Lekjaa — waziri wa bajeti, rais wa shirikisho la soka la Morocco na mwenyekiti wa kamati ya maandalizi ya fainali za Kombe la Dunia 2030 — alijiunga na uongozi wa PAM wiki chache kabla ya uchaguzi.
Vyama vingine vinavyowania ni pamoja na chama tawala cha kizalendo chenye mrengo wa kihafidhina cha Istiqlal (PI), chama cha Kiislamu cha Justice and Development (PJD) kilichopata kipigo kikubwa katika uchaguzi uliopita, pamoja na vyama kadhaa vya mrengo wa kushoto.
Morocco inamimina uwekezaji katika viwanja vya michezo, reli na miundombinu mingine kabla ya Kombe la Dunia, ambalo itaandaa kwa ushirikiano na Uhispania na Ureno, huku ikilenga kuongeza maradufu pato la kiuchumi kwa kila mtu ifikapo mwaka 2035.
Shirika la Fedha la Kimataifa (IMF) limekadiria matumizi hayo yaliyopangwa kufikia takriban dirham bilioni 190 (karibu dola bilioni 20 za Marekani), kiasi kinacholingana na karibu asilimia 12 ya pato la taifa la nchi hiyo kwa mwaka 2024.
Comments
0