Viongozi wa Tigray Watangaza Vita Mpya na Serikali ya Ethiopia Huku Mapigano Yakizuka

Viongozi wa eneo la Tigray kaskazini mwa Ethiopia walitangaza Jumatano kwamba wameingia katika vita mpya dhidi ya serikali ya shirikisho, wakati mapigano yakizuka Tigray na katika maeneo mawili jirani — hatua inayovunja makubaliano ya amani yaliyodumu kwa miaka minne.

Makubaliano ya Amani Yasambaratika

Kati ya mwaka 2020 na 2022, vita vya wenyewe kwa wenyewe kati ya chama cha Tigray People's Liberation Front (TPLF) na vikosi vya serikali ya shirikisho viligharimu maisha ya mamia ya maelfu ya watu, kabla ya Makubaliano ya Pretoria kutiwa saini Novemba 2022.

Mapigano haya mapya yanakuja baada ya miezi kadhaa ya uhasama unaozidi kuongezeka kati ya pande hizo mbili, uliofikia kilele Jumapili kwa tangazo kwamba TPLF imeunda muungano na makundi mengine sita yenye silaha kutoka sehemu mbalimbali za Ethiopia, kwa lengo la kuiangusha serikali ya Waziri Mkuu Abiy Ahmed.

Tamko la Uongozi wa Tigray

Katika taarifa yake, utawala wa eneo hilo unaoongozwa na TPLF ulisema: "Kufuatia kuongezeka kwa uvamizi unaofanywa kwa njia mbalimbali na utawala wa kidikteta na wa mauaji ya kimbari wa Prosperity wa Abiy Ahmed dhidi ya watu wa Tigray... Serikali ya Kitaifa ya Mkoa wa Tigray ilitangaza kuwa Vikosi vya Tigray vimeagizwa kukabiliana na shambulio hilo na vimeingia katika vita vya kujihami."

Viwanja vya Ndege Vyatwaliwa

Getachew Reda, mshauri wa Abiy na afisa wa zamani wa TPLF, aliandika kwenye mtandao wa X kuwa TPLF imetwaa udhibiti wa viwanja vya ndege vilivyokuwa chini ya serikali ya shirikisho ndani ya Tigray, na kuanzisha "shambulio kamili la pande zote" dhidi ya ngome za serikali katika maeneo jirani ya Afar na Amhara. Shirika la Ndege la Ethiopia (Ethiopian Airlines) lilisitisha safari zake za kuelekea eneo hilo.

Makundi ya Silaha Yaungana na Tigray

Vyanzo vinne — akiwemo afisa mwandamizi wa serikali ya Ethiopia, chanzo cha kidiplomasia, chanzo cha masuala ya kibinadamu na chanzo kingine chenye uhusiano na TPLF pamoja na wanamgambo washirika — vilithibitisha matukio hayo ya Tigray, Afar na Amhara.

Kwa mujibu wa vyanzo hivyo, huko Afar vikosi vya Tigray vinapigana bega kwa bega na kundi la silaha la eneo hilo, huku Amhara vikishirikiana na wanamgambo wa Fano. Fano liliiunga mkono serikali ya shirikisho wakati wa vita vya 2020–2022, lakini likaigeuka mwaka 2023, na sasa ni mwanachama wa muungano mpya pamoja na TPLF.

Serikali Yatoa Tuhuma

Wasemaji wa Abiy, wa serikali ya shirikisho na wa TPLF hawakujibu mara moja maombi ya kutoa maoni siku ya Jumatano. Serikali ya shirikisho imeishutumu TPLF kwa kukiuka Makubaliano ya Pretoria na kutaka kuzusha vurugu.

Msemaji wa Abiy, Billene Seyoum, aliliambia shirika la habari la Reuters siku ya Jumatatu kuwa wanachama wa muungano huo mpya wamekuwa wakishirikiana kwa muda sasa kwa ufadhili wa kifedha kutoka Eritrea — jirani wa Ethiopia na hasimu wake wa kihistoria.

Eritrea imekuwa ikikanusha mara kwa mara tuhuma kwamba inayasaidia makundi yenye silaha ya Ethiopia. Waziri wake wa habari alikataa kuzungumzia matukio hayo ya hivi karibuni siku ya Jumatano.