ANC Yaelekea Kupoteza Uungwaji Mkono kwa Kiasi Kikubwa Katika Uchaguzi wa Serikali za Mitaa Afrika Kusini

Chama cha African National Congress (ANC) cha Afrika Kusini kinaelekea kushuhudia anguko kubwa la uungwaji mkono wa wapiga kura katika uchaguzi wa serikali za mitaa, kwa mujibu wa matokeo ya zaidi ya theluthi mbili ya kura zilizohesabiwa yaliyotolewa Ijumaa.

Takwimu za Awali za Matokeo

Baada ya asilimia 71 ya kura kuhesabiwa, ANC ilikuwa na asilimia 32 ya kura, huku mpinzani wake wa karibu, Democratic Alliance (DA), akiwa na asilimia 25.

Iwapo takwimu hizo zitabaki hivyo, ANC itakuwa imeshuka kwa takriban alama 14 za asilimia ikilinganishwa na matokeo ya uchaguzi wake wa mwisho wa serikali za mitaa mwaka 2021 — matokeo ambayo tayari yalikuwa mabaya zaidi katika historia ya chama hicho.

Anguko la Chama Kilichotawala kwa Muda Mrefu

ANC imekuwa chama kikubwa zaidi nchini Afrika Kusini tangu ilipoiongoza nchi hiyo kutoka kwenye utawala wa ubaguzi wa rangi (apartheid) mwaka 1994. Hata hivyo, sehemu yake ya kura imeporomoka kwa kasi huku wapiga kura wakikiadhibu kutokana na viwango vya juu vya uhalifu na ukosefu wa ajira, kashfa za rushwa, na kushindwa kutoa huduma za msingi kama maji na umeme.

Mwelekeo huu unaendeleza kudorora kwa chama hicho kilichokuwa na nguvu kubwa hapo awali, ambacho kililazimika kuunda serikali ya mseto ili kuongoza kitaifa baada ya uchaguzi wa mwaka 2024.

Mazungumzo ya Mseto Kuamua Hatima ya Miji Mikuu

Matokeo ya hadi sasa yanaashiria kuwa udhibiti wa miji mikubwa kama Johannesburg utaamuliwa kupitia mazungumzo ya kuunda miungano ya vyama.

DA iko njiani kushinda wingi wa moja kwa moja jijini Cape Town, lakini makadirio yanaonyesha kuwa hakuna chama kitakachopata wingi wa viti (hung councils) katika maeneo mengine makubwa ya miji, kama Johannesburg, jiji kubwa zaidi nchini humo, na Tshwane, ambako ndiko uliko mji mkuu wa kiutawala, Pretoria.

Kinyang’anyiro cha eThekwini

Katika eThekwini, manispaa ambayo kitovu chake ni Durban, matokeo bado hayako wazi katika hatua hizi za mwanzo za kuhesabu kura. Huko, Rais wa zamani Jacob Zuma anatumaini kuwa chama chake — kilichojitenga na ANC — kitanyakua wingi wa viti.

Ushirikiano wa ANC na DA Kama Njia ya Utulivu

Wachambuzi wamesema kuwa njia bora ya kuleta utulivu katika miji kama Johannesburg ni ANC kushirikiana na DA, kwa mpangilio unaofanana na ule walionao katika serikali ya kitaifa. Hata hivyo, vyama hivyo viwili vinatofautiana kiitikadi kuhusu masuala muhimu kama vile kurekebisha dhuluma za kibaguzi za zamani (racial redress).