Fitch Yaipa Nigeria Mtazamo Chanya, Yadumisha Daraja la ‘B’ Kutokana na Mageuzi

Shirika la kimataifa la upimaji wa uwezo wa kukopa, Fitch Ratings, limebadilisha mtazamo wa daraja la muda mrefu la Nigeria (Long-Term Issuer Default Ratings) kutoka Imara (Stable) hadi Chanya (Positive), huku likidumisha daraja lake la ‘B’. Fitch ilisema uamuzi huo unatokana na mageuzi ya sera yanayoendelea na imani yake kwamba uchaguzi mkuu wa mapema mwaka 2027 hautakwamisha kasi hiyo.

Sababu za Uamuzi Huo

Fitch ilitaja mwendelezo wa sera, akiba imara ya fedha za kigeni, sera kali ya fedha, kushuka kwa mfumuko wa bei, na ongezeko la uzalishaji na usafishaji wa mafuta. Kwa mujibu wa shirika hilo, mageuzi ya sera ya fedha na ya viwango vya ubadilishaji yameipa naira uhuru zaidi, yamepunguza mfumuko wa bei na kuongeza akiba ya fedha za kigeni kwa kasi kuliko ilivyotarajiwa.

“Viwango vya Nigeria vinaakisi uchumi wake mkubwa, soko la ndani la madeni lililoendelea kiasi na lenye ukwasi, akiba kubwa ya mafuta na gesi, pamoja na mfumo ulioboreshwa wa sera za uchumi mkuu,” Fitch ilisema.

Uchaguzi Hautarajiwi Kubadili Mwelekeo

“Walio madarakani wako katika nafasi nzuri ya kushinda uchaguzi wa mapema mwaka 2027 kutokana na chama tawala kudhibiti majimbo mengi kati ya majimbo 36 ya Nigeria na upinzani uliogawanyika,” Fitch ilisema.

Akiba ya Fedha na Uzalishaji wa Mafuta

Akiba ya jumla ya fedha za kigeni ya Nigeria ilipanda hadi dola bilioni 54.9 za Marekani kufikia Septemba 25, 2026, kutoka dola bilioni 32 katikati ya Aprili 2024. Akiba halisi ya Benki Kuu ya Nigeria (CBN) ilifikia dola bilioni 34.8 mwishoni mwa 2025, kutoka takriban dola bilioni 4 mwishoni mwa 2023.

Uzalishaji wa mafuta ghafi umekuwa na wastani wa mapipa milioni 1.52 kwa siku tangu Mei 2026, ukitimiza lengo la Nigeria ndani ya OPEC la mapipa milioni 1.5, huku kiwanda cha kusafisha mafuta cha Dangote kikisaidia kupunguza uagizaji wa bidhaa za mafuta kutoka nje.

Mfumuko wa Bei na Hatari Zilizopo

Fitch inatarajia wastani wa mfumuko wa bei kushuka hadi asilimia 15.4 mwaka 2026, chini ya nusu ya kiwango cha mwaka 2024, ingawa bado ni juu sana ya wastani wa asilimia 5.6 unaotarajiwa kwa nchi zenye daraja la ‘B’.

“Daraja hilo linabanwa na viashiria dhaifu vya utawala bora, utegemezi mkubwa wa mafuta na gesi, mfumuko wa juu wa bei, changamoto za usalama na mapato ya serikali yaliyo chini kimuundo ikilinganishwa na nchi rika,” shirika hilo lilisema. Fitch pia ilionya kuwa kulegalega kwa nidhamu ya sera, shinikizo jipya kwenye ukwasi wa nje kutokana na kushuka kwa bei za mafuta, au kupanuka kwa nakisi ya bajeti kunaweza kusababisha daraja hilo kushushwa.

Waziri Oyedele Aahidi Kuendeleza Mageuzi

Waziri wa Fedha na Mratibu wa Uchumi, Taiwo Oyedele, alipongeza uamuzi huo na kusisitiza dhamira ya serikali ya kuendeleza mageuzi na kudumisha mfumo wa fedha za kigeni ulio wazi na wenye nidhamu. Alisema hatua ya Fitch inafuatia S&P Global Ratings kuipandisha Nigeria hadi ‘B’ kutoka ‘B-’ mwezi Mei, na Moody’s Ratings kubadilisha mtazamo wake kuwa Chanya mwezi Agosti, huku FTSE Russell ikiirejesha Nigeria kwenye hadhi ya Frontier Market kuanzia Septemba 21, 2026.

Oyedele alisema lengo la serikali kwa muda wa kati ni kuiweka Nigeria kwenye njia ya kufikia daraja la uwekezaji (investment grade), kupitia ukusanyaji bora wa mapato, matumizi yenye ufanisi na mageuzi yanayokuza sekta zisizo za mafuta.