Ghana Kuwasilisha Muswada Mpya wa Madini Uliofanyiwa Marekebisho, Vyanzo Vyasema

Ghana inatarajiwa kuuondoa muswada wa sheria ya madini ulioko mbele ya Bunge na kuweka toleo jipya lililofanyiwa marekebisho, ambalo litarejesha kikomo cha juu cha miaka 20 kwa leseni za uchimbaji na kufafanua vifungu vilivyowatia wasiwasi wachimbaji, kwa mujibu wa watu watatu wanaofahamu suala hilo.

Kilichokuwa Kwenye Muswada wa Awali

Mwezi uliopita, Reuters iliripoti kuwa Muswada wa Madini na Uchimbaji wa 2026 (Minerals and Mining Bill, 2026), uliochapishwa na Bunge, ungeweka kikomo cha leseni mpya za uchimbaji kuwa miaka 15 au muda unaokadiriwa wa uhai wa mgodi, kutegemea kipi ni kifupi zaidi. Hii ni tofauti na sheria ya sasa inayoruhusu hadi miaka 30. Muswada huo pia ungempa waziri mamlaka ya kuzitaka kampuni za uchimbaji kuipa serikali hisa maalum.

Kikomo cha Miaka 20 Charejeshwa

Maafisa wawili waandamizi wa serikali pamoja na mtendaji mmoja wa sekta ya madini waliiambia Reuters kuwa muswada uliorekebishwa unatarajiwa kubadilisha kifungu hicho cha leseni na kuweka kikomo cha juu cha miaka 20, sambamba na msimamo wa kisera uliotangazwa na waziri wa madini mwezi Julai.

Serikali Yakiri Kosa

“Kulikuwa na kosa katika waraka ambao hatimaye ulipelekwa Bungeni na hilo litarekebishwa,” alisema afisa mmoja wa wizara ya madini, ambaye aliomba jina lake lisitajwe kwa kuwa hakuwa na ruhusa ya kuzungumza hadharani. Vyanzo hivyo havikueleza ni lini muswada uliorekebishwa utawasilishwa tena.

Wasiwasi wa Sekta ya Madini

Mabadiliko hayo yanayotarajiwa yanakuja baada ya sekta ya madini kuibua wasiwasi. Siku ya Alhamisi, Chama cha Migodi cha Ghana (Ghana Chamber of Mines) kilisema kuwa mamlaka ya waziri kuzitaka kampuni za uchimbaji kuipa serikali hisa maalum tayari yapo chini ya Sheria ya Madini na Uchimbaji ya 2006, na kwa kiasi kikubwa yamehamishiwa kwenye muswada mpya, ingawa yakiwa na adhabu kali zaidi kwa wasiotii.

Maafikiano na Hatua Zinazofuata

Ken Ashigbey, mtendaji mkuu wa chama hicho, alisema mazungumzo na mamlaka yamezaa “misimamo mizuri ya maafikiano,” ikiwemo pendekezo la leseni ya miaka 20. Aliongeza kuwa masuala yaliyosalia yatajadiliwa na Bunge.

Wizara ya madini na Tume ya Madini (Minerals Commission) hazikujibu mara moja maombi ya kutoa maoni.